СУ - ТІРШІЛІК КӨЗІ
Алматы
Алматы Астана Шымкент Ақсай Ақсу Ақтау Ақтөбе Актогайский район Алтынсарин ауданы Алға Амангельдинский район Арал Арқалық Арысь Атасу ауылы Атбасар Атырау Аягөз Аққулы ауданы Байқоңыр Байғанин ауданы Балқаш Баянауыл ауданы Бейнеу Бәйдібек ауданы Денис ауданы Ембі Ертіс ауданы Еңбекшіқазақ Жітіқара ауданы Жалағаш кенті Жаңаөзен Жаңатас Жангелді ауданы Жаркент Жаңақорған кенті Жаңқала Жезді кенті Жезқазған Жетісай Жосалы Жосалы кенті Жәйрем Жәнібек Зайсан Индер Исатай ауданы Қарағанды Қаскелең Келес ауданы Кентау Көкшетау Қонаев Қостанай Қосшы Құлсары Курчатов Қызылорда Көкпекті ауданы Ленгер Лисаков Май ауданы Майқайын кенті Маханбет ауданы Мақат Меңдіқара ауданы Миялы Мойынқұм ауылы Мырзакент кенті Мәртөк ауданы Науырзым ауданы Ойыл ауданы Ордабасы ауданы Отырар ауданы Павлодар Петропавл Риддер Рудный с.Мангистау Сайрам ауданы Сайқын Сарыағаш Сарыкөл ауданы Сарыөзек Сәтпаев Сауран ауданы Семей Созақ ауданы Солнечный Степногорск Сырым ауданы Тайынша Талғар Талдықорған Тараз Таран ауданы Текелі қаласы Темиртау Тереңкөл ауданы Тереңөзек кенті Теңіз кен орны Түркістан Түлкібас кенті Узынагаш Орал Өскемен Федеров ауданы Форт-Шевченко Хромтау Целиноград ауданы Чапаев Шамалған ауылы Шу Шал ақын ауданы Шалқар Шарбақты ауданы Шардара Шетпе Шиелі кенті Шұбарқұдық Ырғыз ауданы Екібастұз Қазығұрт Қамысты ауданы Қандыағаш Қарабалық ауданы Қаражал Қарасу ауданы Қаратау Қарғалы Қобда ауданы Қордай Құрманғазы ауданы Құрық Үржар ауданы Үшарал Ұзынкөл ауданы Әйтеке би ауданы Әйтеке би кенті Әулиекөл ауданы
Құптан 20:01
Алматы
Алматы Астана Шымкент Ақсай Ақсу Ақтау Ақтөбе Актогайский район Алтынсарин ауданы Алға Амангельдинский район Арал Арқалық Арысь Атасу ауылы Атбасар Атырау Аягөз Аққулы ауданы Байқоңыр Байғанин ауданы Балқаш Баянауыл ауданы Бейнеу Бәйдібек ауданы Денис ауданы Ембі Ертіс ауданы Еңбекшіқазақ Жітіқара ауданы Жалағаш кенті Жаңаөзен Жаңатас Жангелді ауданы Жаркент Жаңақорған кенті Жаңқала Жезді кенті Жезқазған Жетісай Жосалы Жосалы кенті Жәйрем Жәнібек Зайсан Индер Исатай ауданы Қарағанды Қаскелең Келес ауданы Кентау Көкшетау Қонаев Қостанай Қосшы Құлсары Курчатов Қызылорда Көкпекті ауданы Ленгер Лисаков Май ауданы Майқайын кенті Маханбет ауданы Мақат Меңдіқара ауданы Миялы Мойынқұм ауылы Мырзакент кенті Мәртөк ауданы Науырзым ауданы Ойыл ауданы Ордабасы ауданы Отырар ауданы Павлодар Петропавл Риддер Рудный с.Мангистау Сайрам ауданы Сайқын Сарыағаш Сарыкөл ауданы Сарыөзек Сәтпаев Сауран ауданы Семей Созақ ауданы Солнечный Степногорск Сырым ауданы Тайынша Талғар Талдықорған Тараз Таран ауданы Текелі қаласы Темиртау Тереңкөл ауданы Тереңөзек кенті Теңіз кен орны Түркістан Түлкібас кенті Узынагаш Орал Өскемен Федеров ауданы Форт-Шевченко Хромтау Целиноград ауданы Чапаев Шамалған ауылы Шу Шал ақын ауданы Шалқар Шарбақты ауданы Шардара Шетпе Шиелі кенті Шұбарқұдық Ырғыз ауданы Екібастұз Қазығұрт Қамысты ауданы Қандыағаш Қарабалық ауданы Қаражал Қарасу ауданы Қаратау Қарғалы Қобда ауданы Қордай Құрманғазы ауданы Құрық Үржар ауданы Үшарал Ұзынкөл ауданы Әйтеке би ауданы Әйтеке би кенті Әулиекөл ауданы
Алматы
ықшамдау
Таң Күн Бесін Аср Ақшам Құптан
03:44 05:05 11:55 16:40 18:39 20:01
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
7 Шавваль 1445
Миләди
16 сәуір 2024

Мақалалар

СУ - ТІРШІЛІК КӨЗІ

| A | +

Жалпы қазіргі таңда суды үнемді пайдалану мадениеті жетіспей тұр. Суды қолданғанда ысырапқа жол беріліп жатыр. «Ысырап» сөзінің тілдік мағынасы, дүние-мүлкіңді, керек-жарағыңды орынсыз шашу, артық шығынға жол беру, мөлшерден артық ішіп-жеу, уақытыңды дұрыс қолданбау дегенді білдіреді.

Үйлерімізде, қоғамдық орындар тағы басқа жерлерде суды өз мөлшерінен асыра пайдану көрініс тауып жүр. Жалпы ысырапшылық жоқшылыққа алып келеді. Ал, үнемшілдік үлкен берекеге алып келеді. Бұл Құранда келтірілген, Алла Тағаланың бұйырған қағидасы. «Егер сендер шүкір етсеңдер, Мен нығметімді арттыра беремін. Егер шүкіршілік етпесеңдер онда менің азабым тым қатты дейді»  /Ибраһим сүресі 7-аят/ Жалпы осы Алланың адамзатқа қойған қағидасы - «Шүкір етсең Маған, тағы берем саған». Бұл қағида бұзылса, жоқшылық келе берері ақиқат.
Шүкіршілік деген тек тілмен айтып, Алланың берген нығметін қалай болса солай жұмсай беру емес, керісінше сол нығметтің қадірін түсініп, ысырапшылыққа жол бермей, үнемді дұрыс пайдалану. «Суды сақтасақ, өмірімізді сақтаймыз» демекші, қанша адамдар бар, қанша халықтар бар осы судан қиыншылық көріп, суды бейпіл пайдаланбақ түгілі ауыз суға әрең қол жетікізіп отыр. Мәселен «ҚазАқпарат Халықаралық агенттігінің» 09 қыркүйек 2022 жылғы шыққан мақаласында Африкада 250 миллионға жуық адам су тапшылығынан зардап шегіп отыр. 2030 жылға қарай 700 миллион адамның қоныс аударуына алып келеді екен. Сонда қарасаңыз, біздің қоғамда үйлерімізде шүмектерден ағып тұрған сулардың қадіріне жетпеу, осындай зардапқа алып келетіні сөзсіз. Себебі, сол шүмектерден қанша сулар босқа ағып кетіп жатыр.

Мәселен, тісімізді жуып жатқанда ысқылап болғанға дейін сол суды тоқтата тұрып, ысқылап болған соң ғана аз-аздан ағызып үнемді пайдалансақ, көп суды үнемдейміз, қандай керемет емес пе? Ал моншада, душта, көлік жуғызу орталықтарында бұл судың да сұрауы бар деген сезімде болып, ол үшін Алланың алдында ысырап еткенім үшін сұраламын ғой деген қағиданы бірінші орынға қою, бұл үлкен жауапкершілік.

Ал сарапшылардың пайымдауынша, Қазақстан 2050 жылға қарай «суға өте мұқтаж» елдердің санатына кіруі мүмкін. Сондықтан суды үнемді пайдалану өте маңызды болып тұр. Себебі, ысырапшылық Алла сүймейтін іс. Бұлай деуімізге себеп, Алла Тағала Құран Кәрімде былай дейді: «...Ішіңдер,жеңдер бірақ ысырап қылмаңдар,шындығында Алла Тағала ысырап қылушыларды сүймейді». /Ағраф сүресі 31-аят/ Және ардақты Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) былай дейді: «Жеңдер, ішіңдер, садақа беріңдер жане киініңдер, бірақ ысырапшылдық пен дандайсуға жол бермеңдер» деген. /Насаи,закат,66,79/

 «Үнемдеген адам бай, ысырап еткен адам кедей болады». /Баззар/. «Құтқаратын үш нәрсенің бірі - бар кезде де, жоқ кезде де, байлықта да, кедейлікте де үнемдеу» деген. /Байхақи/. «Үнемдеу тіршіліктің жартысы». /Дайлами/. «Үнемдеген адам қиыншылық көрмейді»./Табарани/.


Мысалы, тамшылап тұрған суға ыдыс қойып қойсақ, сол ыдыс біраз уақыттан соң толады. Ол тамшы болғанымен, сол тамшылардан судың мөлшері көбейеді. Мысалы, үш минут тоқтаусыз ағып тұрған краннан 36 литр су ағып кетеді екен. Жуынып жатқанда, шашты сабындап болғанға дейін, суды өшіре тұрсаңыз, 40 литр суды үнемдеуге болады екен. Ал дәрет алғанда да қанша су босқа ағып кетеді. Мысалы, дәретханаға құманмен су алып кіреміз. Сол құманға толтырып су құйып аламыз. Судың жартысы ғана жұмсалуы мүмкін. Құманда қалған суды келесі келген адам төгіп тастап, жаңадан су толтырады. Ол да жартысын пайдаланып, қалғаны құманда қалады. Келесі келген адам сол суды төгуі мүмкін, осылай кете береді. Қарасаңыз бір құлшылық жасаймын деп, екінші жағынан ысырапшылық жасап жатсақ, ол қалай болды? Осы екі амалымыз бір-біріне сай үйлесіп, ысырапқа жол берілмей құлшылық жасалып жатса қандай керемет. Суды қандай жағдай болмасын өз орнымен үнемді пайдалануға болады. Осындай үнемділікті бір жолға қою үшін, арнайы күн тәртібіне енгізіп қою керек сияқты. Адам соған өзін үйретпейінше бұл үнемдеу өздігінен болмайды. Ендеше осы қағиданы естен шығармауға тырысайық. Осы аталған жәйттарды ескере келе мынадай қорытынды шығады. Молшылық та, жоқшылық та адамның ісіне қарай болады. Алланың берген нығметін ысырап етпей, шүкір етіп үнемді дұрыс жолға пайдалансақ, береке молшылығы болады. Ал осының керісінше түрін таңдасаңыз, істеріңіз берекесіз, жоқшылық осының себебінен келеді деп түюге болады.

Алла Тағала ысырапшылықтан сақтап, тоқшылық, молшылық берсін.  

                                                    

«Қарағайлы» мешітінің бас имамы   

 Смаилов Бақытжан Хусейнұлы

ДЕРЕККӨЗІ Azan.kz

Ислам ақпараттық-ағарту порталы 

Предыдущий Следующий
БАРШАҢЫЗҒА АЙРЫҚША АЛҒЫС АЙТАМЫН! АДАМ БОЙЫНДАҒЫ ИМАНДЫЛЫҚ

Тақырып аясындағы мақалалар

Зекет САДАҚА - ІЗГІЛЕРДЕН БОЛУҒА СЕБЕПКЕР
Садақа сөзінің мағынасы «Алла Тағалаға жақындау мақсатында берілетін нәрсе» дегенді білдіреді. Бұл мағынаның ішіне зекет, пітір, ықтиярымен берілген садақалар да кіреді. Парыз садақа дегеніміз - зекет беруді айтады.Тіпті әрбір жасалған жақсылықтың өзі де садақа делінген екен....
Ағымдар мен секталар ЖАТ ДІНИ АҒЫМ ҰСТАНЫМДАРЫ
XXғ. 90-ж. басында Қазақстанда саяси, әлеуметтік-экономикалық өзгерістер орын алу барысында елімізге өз мүдделерін көздеген жат діни ағым өкілдері астарлап ене бастады. Ол еліміздің рухани деңгейіне кері әсерін берді деп толықтай айта аламыз....
Әпке-қарындастарға ҚЫЗ ӨССЕ ЕЛДІҢ КӨРКІ МЕ?
«Әй, адам баласы! Ұятты жерлеріңді жабу үшін киім және сәндік бұйым түсірдік. Негізінде тақуалық киімі жақсы» (Құран 7-26 аят)
Дін мен дәстүр ДӘСТҮР ДІҢГЕГІ - ДІНДЕ
Аса қамқор, Ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын.
Қоғам МҰСЫЛМАННЫҢ БАУЫРЫНДАҒЫ АЛТЫ АҚЫСЫ
Кісі ақысы мәселесі бойынша дінімізде жиі қозғалып, осы тақырып аясында көптеген мағлұматтар бар. Кейбір хадистерде мұсылманның бауырындағы бес ақысы деп келсе кейбірінде алты ақысы деп келеді, ал  кейбір деректерде тіпті отыз....
Исламдағы отбасы ОТБАСЫ ТІРЕГІ СЫЙЛАСТЫҚ ПЕН СҮЙІСПЕНШІЛІК
Отбасындағы дұрыс мәміле - отбасы мүшелерінің бір-бірімен ара-қатынасының байланысын білдіреді. Адамның ең жақындары ата-анасы, жолдасы және бала-шағалары. Бір-бірлеріне осыншалықты жақын адамдардың қарым-қатынастарындағы негізгі тірек - сыйластық пен сүйіспеншілік екені анық. Сонда ғана адамдардың ...

Оқырмандардың пікірі (0)

Қызықты тақырыптар

Қоғам ЕҢБЕК ЕТКЕН ЕР АБЫРОЙЛЫ
Адамның жаны мен тәні сияқты құлшылық пен тіршілік егіз ұғым екені белгілі. Бұл ұғымдарды бөліп жаруға болмайды. Қасиетті Құранда: «Намаз өтелген соң жер бетіне тараңдар және (адал кәсіп қылып) Алланың шексіз шарапатынан ризық-несібелеріңді іздеңдер... », - деген аят осы нәзік мәселені баян етуде....
Қоғам КЕШІРІМШІЛ БОЛУ - АСЫЛ ҚАСИЕТ
Ислам дінінде Алла Тағаланың адам баласына берген асыл қасиеттердің бірі – кешірімділік. Кешірім мұсылмандар арасын жарастырады, жамандықтың алдын алады. Кекшілдік қастыққа жол ашса, кешірім қасты досқа айналдырады....
Қоғам ТОЛЕРАНТТЫЛЫҚ ТҰРАҚТЫЛЫҚТЫҢ КЕПІЛІ
Қазақстан атты елдің Конституциясына негізделген заң бойынша еліміз өзінің тұрақтылық жолын толеранттылықтан бастаған. Толеранттылық ізгілікті, дұрыс іс ретінде қарастырған. Толеранттылық елімізде өмір сүріп жүрген халықты бүтіндікке алып барар жол....
Қоғам ЖЫНЫСТЫҚ ТӘРБИЕ КЕРЕК ПА?
Ислам діні күллі адамзатқа түскендіктен мұнда адамға қатысты еш нәрсе назардан тыс қалмаған. Адам баласының дүниеге келгеннен қара жер қойнына кеткенге дейінгі аралықтағы барлық мәселе қамтылған. Соның бірі Алла Тағаланың жер бетіне түсірген ер мен әйел арасындағы ерекше нәзік қарым қатынасы. Яғни, ...
Қоғам ЕҢБЕК – ЫРЫСТЫҢ ҚАЗЫҒЫ
Наурызбай қажы ТАҒАНҰЛЫ, ҚМДБ Төрағасы, Бас мүфти
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
7 Шавваль 1445
Миләди
16 сәуір 2024
Намаз уақыттары
қазір

Құптан 20:01

Бамдатқа дейін 00:12
Created with Sketch. {{!-- --}} {{!-- --}} {{!-- --}} Created with Sketch. Asset 1mdpi