АДАЛ ҚОҒАМНЫҢ БАСТЫ ҚАҒИДАСЫ
Алматы
Алматы Астана Шымкент Ақсай Ақсу Ақтау Ақтөбе Актогайский район Алтынсарин ауданы Алға Амангельдинский район Арал Арқалық Арысь Атасу ауылы Атбасар Атырау Аягөз Аққулы ауданы Байқоңыр Байғанин ауданы Балқаш Баянауыл ауданы Бейнеу Бәйдібек ауданы Денис ауданы Ембі Ертіс ауданы Есик Еңбекшіқазақ Жітіқара ауданы Жалағаш кенті Жаңаөзен Жаңатас Жангелді ауданы Жаркент Жаңақорған кенті Жаңқала Жезді кенті Жезқазған Жетісай Жосалы Жосалы кенті Жәйрем Жәнібек Зайсан Индер Исатай ауданы Қарағанды Қаратау Қаскелең Келес ауданы Кентау Көкшетау Қонаев Қостанай Қосшы Құлсары Курчатов Қызылорда Көкпекті ауданы Ленгер Лисаков Май ауданы Майқайын кенті Маханбет ауданы Мақат Меңдіқара ауданы Миялы Мойынқұм ауылы Мырзакент кенті Мәртөк ауданы Науырзым ауданы Ойыл ауданы Ордабасы ауданы Отырар ауданы Павлодар Петропавл Риддер Рудный с.Мангистау Сайрам ауданы Сайқын Сарыағаш Сарыкөл ауданы Сарыөзек Сәтпаев Сауран ауданы Семей Созақ ауданы Солнечный Степногорск Сырым ауданы Тайынша Талғар Талдықорған Тараз Таран ауданы Текелі қаласы Темиртау Тереңкөл ауданы Тереңөзек кенті Теңіз кен орны Түркістан Түлкібас кенті Узынагаш Орал Өскемен Федеров ауданы Форт-Шевченко Хромтау Целиноград ауданы Чапаев Шамалған ауылы Шу Шал ақын ауданы Шалқар Шарбақты ауданы Шардара Шетпе Шиелі кенті Шұбарқұдық Ырғыз ауданы Екібастұз Қазығұрт Қамысты ауданы Қандыағаш Қарабалық ауданы Қаражал Қарасу ауданы Қаратау Қарғалы Қобда ауданы Қордай Құрманғазы ауданы Құрық Үржар ауданы Үшарал Ұзынкөл ауданы Әйтеке би ауданы Әйтеке би кенті Әулиекөл ауданы
Аср 17:15
Алматы
Алматы Астана Шымкент Ақсай Ақсу Ақтау Ақтөбе Актогайский район Алтынсарин ауданы Алға Амангельдинский район Арал Арқалық Арысь Атасу ауылы Атбасар Атырау Аягөз Аққулы ауданы Байқоңыр Байғанин ауданы Балқаш Баянауыл ауданы Бейнеу Бәйдібек ауданы Денис ауданы Ембі Ертіс ауданы Есик Еңбекшіқазақ Жітіқара ауданы Жалағаш кенті Жаңаөзен Жаңатас Жангелді ауданы Жаркент Жаңақорған кенті Жаңқала Жезді кенті Жезқазған Жетісай Жосалы Жосалы кенті Жәйрем Жәнібек Зайсан Индер Исатай ауданы Қарағанды Қаратау Қаскелең Келес ауданы Кентау Көкшетау Қонаев Қостанай Қосшы Құлсары Курчатов Қызылорда Көкпекті ауданы Ленгер Лисаков Май ауданы Майқайын кенті Маханбет ауданы Мақат Меңдіқара ауданы Миялы Мойынқұм ауылы Мырзакент кенті Мәртөк ауданы Науырзым ауданы Ойыл ауданы Ордабасы ауданы Отырар ауданы Павлодар Петропавл Риддер Рудный с.Мангистау Сайрам ауданы Сайқын Сарыағаш Сарыкөл ауданы Сарыөзек Сәтпаев Сауран ауданы Семей Созақ ауданы Солнечный Степногорск Сырым ауданы Тайынша Талғар Талдықорған Тараз Таран ауданы Текелі қаласы Темиртау Тереңкөл ауданы Тереңөзек кенті Теңіз кен орны Түркістан Түлкібас кенті Узынагаш Орал Өскемен Федеров ауданы Форт-Шевченко Хромтау Целиноград ауданы Чапаев Шамалған ауылы Шу Шал ақын ауданы Шалқар Шарбақты ауданы Шардара Шетпе Шиелі кенті Шұбарқұдық Ырғыз ауданы Екібастұз Қазығұрт Қамысты ауданы Қандыағаш Қарабалық ауданы Қаражал Қарасу ауданы Қаратау Қарғалы Қобда ауданы Қордай Құрманғазы ауданы Құрық Үржар ауданы Үшарал Ұзынкөл ауданы Әйтеке би ауданы Әйтеке би кенті Әулиекөл ауданы
Алматы
ықшамдау
Таң Күн Бесін Аср Ақшам Құптан
02:23 04:09 11:56 17:15 19:37 21:22
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
29 Зуль-хиджа 1447
Миләди
15 маусым 2026

Мақалалар

АДАЛ ҚОҒАМНЫҢ БАСТЫ ҚАҒИДАСЫ

| A | +

Барлық мақтау әлемдердің Раббысы болған Алла Тағалаға тән. Ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммедке (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын), оның отбасы мен сахабаларына Алланың игілігі мен сәлемі болсын!

Адам баласының бұл дүниедегі ең асыл қасиеттерінің бірі – адалдық. Адалдық – мұсылманның көркем мінезінің негізі, қоғамның беріктігінің кепілі. Егер қоғамда адалдық үстемдік құрса, адамдар арасында сенім артып, әділдік орнайды. Ал адалдық жоғалған жерде қиянат, алаяқтық, өтірік пен әділетсіздік белең алады.

Ислам діні адам өмірінің барлық саласында адал болуға шақырады. Адалдық тек сөзде ғана емес, ниетте, амалда, саудада, қызметте, отбасында және қоғамдық қатынастарда көрініс табуы тиіс.

Алла Тағала Құран Кәрімде: «Уа, иман келтіргендер! Алладан қорқыңдар әрі шыншылдармен бірге болыңдар» («Тәубе» сүресі, 119-аят), – дейді.

Бұл аят әрбір мұсылманды шындық пен адалдықты өмірлік ұстаным етуге үндейді. Өйткені шындық – иманның белгісі, ал өтірік – екі жүзділіктің сипаты.

Пайғамбарымыз Мұхаммед (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) өзінің пайғамбарлығынан бұрын-ақ халық арасында «Әл-Әмин» – «Сенімді адам» деген атпен танылған. Бұл оның адалдық пен аманатқа беріктігінің айқын дәлелі еді. Сондықтан мұсылман адам да айналасына сенімді болуы керек.

Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) былай деген: «Шындық жақсылыққа жетелейді, ал жақсылық жәннатқа жетелейді. Адам шындықты айтып жүріп, Алланың алдында шыншылдардың қатарынан жазылады. Ал өтірік жамандыққа жетелейді, жамандық тозаққа жетелейді» (Бухари, Муслим).

Қазіргі таңда қоғамымызда алаяқтық, жемқорлық, аманатқа қиянат жасау сияқты келеңсіз құбылыстар кездеседі. Мұның бәрі адалдық қағидасына қайшы келеді. Ислам мұндай әрекеттерді қатаң түрде айыптайды.

Алла Тағала: «Бір-бірлеріңнің мал-мүліктеріңді арам жолмен жемеңдер» («Бақара» сүресі, 188-аят), – деп бұйырады. Мұсылман адам ризық-несібесін тек адал жолмен табуға ұмтылуы керек. Себебі адал еңбекпен келген табыста береке болады. Ал харам жолмен келген дүние адамның жүрегін қарайтып, дұғасының қабыл болуына кедергі келтіреді. Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Адал кәсіппен табылған ризықтан артық ас жоқ» (Бухари), – деген.

Адал қоғам құру алдымен отбасынан басталады. Баланың бойына адалдық қасиетін сіңіру – ата-ананың міндеті. Егер ата-ана баласына өтірік айтпай, аманатқа қиянат жасамай, әділ болуды үйретсе, ол бала ертең қоғамның адал азаматы болып өседі. Сондай-ақ ұстаздар, имамдар және зиялы қауым өкілдері жастарды адалдыққа тәрбиелеуде маңызды рөл атқарады. Жастарға адал еңбек етудің, білімді адал жолмен алудың және адамдардың ақысын жемеудің маңызын түсіндіру қажет.

Исламда әділдік пен адалдық егіз ұғым саналады. Алла Тағала Құранда: «Расында, Алла әділдікті, игілікті және туыстық қарым-қатынасты сақтауды бұйырады» («Нахыл» сүресі, 90-аят), – дейді. Әділдік бар жерде татулық болады. Адалдық бар жерде сенім болады. Сенім бар жерде қоғам дамып, береке орнайды. Сондықтан әрбір мұсылман өз ісінде, сөзінде және ниетінде адал болуға тырысуы тиіс.

Қорытындылай келе, адалдық – Исламның негізгі құндылықтарының бірі әрі қоғамның берік іргетасы. Құран аяттары мен Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) хадистері бізді әрдайым шыншылдыққа, әділдікке және адалдыққа үндейді. Адалдықты өміріміздің басты қағидасына айналдырсақ, қоғамымызда береке артып, ұрпағымыз өнегелі болып өседі.

Алла Тағала баршамызды адалдық пен шынайылық жолынан айырмасын! Әмин!

Бақыткелді мешітінің бас имамы:

Қаңлыбаев Бауыржан

ДЕРЕККӨЗІ Azan.kz

Ислам ақпараттық-ағарту порталы 

Предыдущий Следующий
Шарапаты мол шағбан айы ИХСАН – РУХАНИ ТӘРБИЕ НЕГІЗІ

Тақырып аясындағы мақалалар

Ихсан ілімі ИХСАН – РУХАНИ ТӘРБИЕ НЕГІЗІ
Адам баласының кемелдікке жету жолында ұстанатын ең басты құндылықтарының бірі – ихсан. Ислам діні адам өмірін иман, ислам және ихсан атты үш үлкен негіз арқылы қалыптастырады. Егер ислам адамның сыртқы амалдарын реттесе, иман жүректегі сенімді бекітсе, ихсан сол иман мен амалдың рухани сапасын артт...
Зекет ЗЕКЕТ БЕРУДІҢ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ
Қайырымдылық жайлы хадистерге зер салсаңыз, садақа мол және көлемді болу керек деген талап жоқ. Сонымен қатар, қайырымдылықпен тек бай, дәулетті адамдар айналысу керек деген ұстаным кездеспейді. Қайырымдылықты дәулетті кісімен қатар кедей де, ер азаматпен бірге әйел де жасай алады. ...
Қоғам МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРДІ ҚҰРМЕТТЕУ - ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАРДЫҢ МІНДЕТІ
Рәміздердің тарихы мен мәнін білу, оларды құрмет тұту — әрбір қазақстандықтың борышы. Әр рәміздің артында үлкен тарих, зор мағына жатыр. Мемлекеттік рәміздер — сол елдің өмір салтын, бүкіл болмыс, ерекшелігін, мақсат-мұраты мен арман-тілегін білдіретін белгі....
Пайым-парасат МЕШІТ ІШІНДЕГІ МЕШІТТІ ҚАЗ-ҚАЛПЫНДА ҚАЛДЫРДЫҚ 
Ділмұрат ПІРМҰХАММЕДҰЛЫ, танымал кәсіпкер: Кейде бір адамның бір ауыз сөзі немесе ізгі амалы айналасындағы жандардың өмірін өзгертіп, тағдырына әсер етіп жатады. Сондай жанның бірі Пірмұхаммед қажы еді. Оның салып кеткен мешіті әлі күнге дейін үш буынның жүрегін ізгілікке біріктіріп келеді. Пірмұ...
Қажылық ҚАЖЫЛЫҚ ҒИБАДАТЫНЫҢ ЖАСАЛУ КҮНДЕРІ
Құлшылықтың денемен немесе дүниемен жасалатыны мәлім. Күнделікті дәрет алу, намаз оқу денемен жасалатын құлшылықтар қатарына жатады. Мал-дүниемен жасалатын құлшылық деп зекет және садақа беруді, құрбан шалуды айтуға болады. ...
Эссе және жол жазбалар ЖАҚСЫЛЫҚТЫ ЖАНЫҢДА ҰСТАҒЫҢ КЕЛСЕ...
Алла Тағала берген әрбір жақсылықты алғыс және қадірлеумен уысыңызда ұстаңыз. Тәңірден келген нығметке тәубе деумен жақсылықты еселей түсесіз. Құран Кәрімде: «...Кім шүкір етсе, білдірген алғысы өз пайдасына...[1]»,-деп әмір етілген. Адам баласы басына қонған бақты екі түрлі қарсы алады. Бірі қадірд...

Оқырмандардың пікірі (0)

Қызықты тақырыптар

Қоғам МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРДІ ҚҰРМЕТТЕУ - ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАРДЫҢ МІНДЕТІ
Рәміздердің тарихы мен мәнін білу, оларды құрмет тұту — әрбір қазақстандықтың борышы. Әр рәміздің артында үлкен тарих, зор мағына жатыр. Мемлекеттік рәміздер — сол елдің өмір салтын, бүкіл болмыс, ерекшелігін, мақсат-мұраты мен арман-тілегін білдіретін белгі....
Қоғам КӨШБАСШЫҒА ТӘН ҮШ ҚАСИЕТ
Исламдағы көшбасшылық ұғымы тек билікке ие болу деген мағынаны білдірмейді. Көшбасшылық – Алла мен адамдар алдындағы үлкен жауапкершілік. Зайырлы түсініктерде көшбасшы басқарушы ретінде қарастырылса, Исламда ол ең әуелі халыққа қызмет етуші, әділдік, адалдық, тақуалық және мейірімділік қағидаларын ұ...
Қоғам КІТАП – ДАНАЛЫҚ БАСПАЛДАҒЫ
Адам баласы – Алла Тағаланың махаббатпен әрі көркем бейнеде жаратқан жаратылысы. Егер әрбір адам өзін жоқтан бар етіп жаратқан Иесін танимын десе, алдымен өзінің жаратылысына жақсылап мән берсе жеткілікті. Адамның періштелерден ерекшелігі: тәні мен нәпсі қалауы, өмірде таңдау еркі бар, ал хайуаннан ...
Қоғам ҰЛЫС ОҢ БОЛСЫН!
Наурызбай қажы ТАҒАНҰЛЫ, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти
Қоғам ОТАНДЫ СҮЮ -ИМАННАН
Адам баласының табиғатындағы ең терең сезімдердің бірі – туған жерге деген махаббат. Отанға деген сүйіспеншілік – адам жүрегінде иманмен бірге орнығатын асыл қасиет. Исламда бұл сезім рухани құндылық ретінде қаралып, мұсылманның міндеттерімен тікелей байланысады....
Қоғам ТӘУЕЛСІЗДІК – ТҰТАСТЫҚ ПЕН ТҰРАҚТЫЛЫҚТЫҢ АЛТЫН АРҚАУЫ
Әр халықтың тағдырында ерекше мәнге ие тарихи белестер болады. Солардың ішінде елдің еркіндігін айғақтайтын, ұлттың рухын асқақтатып, жаңа дәуірдің есігін айқара ашатын айтулы күндер бар. Ұлт үшін ұмытылмас ұлы күндердің бірегейі – Тәуелсіздік күні. Бұл – халқымыздың сан ғасыр армандаған азаттығының...
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
29 Зуль-хиджа 1447
Миләди
15 маусым 2026
Намаз уақыттары
қазір

Аср 17:15

Ақшамға дейін 02:03

27 мая в 6:00 в 56 мечетях Алматы состоится праздничный айт-намаз

Уалейкум ассалам! В этом году такого не было.

Администратор Azankz
27 мам. 2026

Урок 6: Обстоятельства, нарушающие омовение

Синяя кнопка в правом нижнем углу "Вопрос устазу".

Администратор Azankz
16 сәу. 2026

Время таравих намаза

Ассалаумағалейкум уа рахматуллахи уа баракатух, жамағатКак вы знаете, садака джария - милостыня с на

X
22 ақп. 2026

Первый таравих намаз - 18 февраля

Уалейкум ассалам. Да, в Казахстане вопросами наблюдения за луной в контексте определения начала лунн

Администратор Azankz
19 ақп. 2026

22 урок: О дополнительных земных поклонах

Ассаламу алейкум, я не автор поста, но мне кажется, что разница в том, что:1. в первом случае, молящ

Ерсайын
7 қаң. 2026
Created with Sketch. {{!-- --}} {{!-- --}} {{!-- --}} Created with Sketch. Asset 1mdpi