АДАЛ ҚОҒАМНЫҢ БАСТЫ ҚАҒИДАСЫ
Ленгер
Алматы Астана Шымкент Ақсай Ақсу Ақтау Ақтөбе Актогайский район Алтынсарин ауданы Алға Амангельдинский район Арал Арқалық Арысь Атасу ауылы Атбасар Атырау Аягөз Аққулы ауданы Байқоңыр Байғанин ауданы Балқаш Баянауыл ауданы Бейнеу Бәйдібек ауданы Денис ауданы Ембі Ертіс ауданы Есик Еңбекшіқазақ Жітіқара ауданы Жалағаш кенті Жаңаөзен Жаңатас Жангелді ауданы Жаркент Жаңақорған кенті Жаңқала Жезді кенті Жезқазған Жетісай Жосалы Жосалы кенті Жәйрем Жәнібек Зайсан Индер Исатай ауданы Қарағанды Қаратау Қаскелең Келес ауданы Кентау Көкшетау Қонаев Қостанай Қосшы Құлсары Курчатов Қызылорда Көкпекті ауданы Ленгер Лисаков Май ауданы Майқайын кенті Маханбет ауданы Мақат Меңдіқара ауданы Миялы Мойынқұм ауылы Мырзакент кенті Мәртөк ауданы Науырзым ауданы Ойыл ауданы Ордабасы ауданы Отырар ауданы Павлодар Петропавл Риддер Рудный с.Мангистау Сайрам ауданы Сайқын Сарыағаш Сарыкөл ауданы Сарыөзек Сәтпаев Сауран ауданы Семей Созақ ауданы Солнечный Степногорск Сырым ауданы Тайынша Талғар Талдықорған Тараз Таран ауданы Текелі қаласы Темиртау Тереңкөл ауданы Тереңөзек кенті Теңіз кен орны Түркістан Түлкібас кенті Узынагаш Орал Өскемен Федеров ауданы Форт-Шевченко Хромтау Целиноград ауданы Чапаев Шамалған ауылы Шу Шал ақын ауданы Шалқар Шарбақты ауданы Шардара Шетпе Шиелі кенті Шұбарқұдық Ырғыз ауданы Екібастұз Қазығұрт Қамысты ауданы Қандыағаш Қарабалық ауданы Қаражал Қарасу ауданы Қаратау Қарғалы Қобда ауданы Қордай Құрманғазы ауданы Құрық Үржар ауданы Үшарал Ұзынкөл ауданы Әйтеке би ауданы Әйтеке би кенті Әулиекөл ауданы
Бесін 12:27
Ленгер
Алматы Астана Шымкент Ақсай Ақсу Ақтау Ақтөбе Актогайский район Алтынсарин ауданы Алға Амангельдинский район Арал Арқалық Арысь Атасу ауылы Атбасар Атырау Аягөз Аққулы ауданы Байқоңыр Байғанин ауданы Балқаш Баянауыл ауданы Бейнеу Бәйдібек ауданы Денис ауданы Ембі Ертіс ауданы Есик Еңбекшіқазақ Жітіқара ауданы Жалағаш кенті Жаңаөзен Жаңатас Жангелді ауданы Жаркент Жаңақорған кенті Жаңқала Жезді кенті Жезқазған Жетісай Жосалы Жосалы кенті Жәйрем Жәнібек Зайсан Индер Исатай ауданы Қарағанды Қаратау Қаскелең Келес ауданы Кентау Көкшетау Қонаев Қостанай Қосшы Құлсары Курчатов Қызылорда Көкпекті ауданы Ленгер Лисаков Май ауданы Майқайын кенті Маханбет ауданы Мақат Меңдіқара ауданы Миялы Мойынқұм ауылы Мырзакент кенті Мәртөк ауданы Науырзым ауданы Ойыл ауданы Ордабасы ауданы Отырар ауданы Павлодар Петропавл Риддер Рудный с.Мангистау Сайрам ауданы Сайқын Сарыағаш Сарыкөл ауданы Сарыөзек Сәтпаев Сауран ауданы Семей Созақ ауданы Солнечный Степногорск Сырым ауданы Тайынша Талғар Талдықорған Тараз Таран ауданы Текелі қаласы Темиртау Тереңкөл ауданы Тереңөзек кенті Теңіз кен орны Түркістан Түлкібас кенті Узынагаш Орал Өскемен Федеров ауданы Форт-Шевченко Хромтау Целиноград ауданы Чапаев Шамалған ауылы Шу Шал ақын ауданы Шалқар Шарбақты ауданы Шардара Шетпе Шиелі кенті Шұбарқұдық Ырғыз ауданы Екібастұз Қазығұрт Қамысты ауданы Қандыағаш Қарабалық ауданы Қаражал Қарасу ауданы Қаратау Қарғалы Қобда ауданы Қордай Құрманғазы ауданы Құрық Үржар ауданы Үшарал Ұзынкөл ауданы Әйтеке би ауданы Әйтеке би кенті Әулиекөл ауданы
Ленгер
ықшамдау
Таң Күн Бесін Аср Ақшам Құптан
03:03 04:44 12:27 17:44 20:04 21:45
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
14 Мухаррам 1448
Миләди
30 маусым 2026

Мақалалар

АДАЛ ҚОҒАМНЫҢ БАСТЫ ҚАҒИДАСЫ

| A | +

Барлық мақтау әлемдердің Раббысы болған Алла Тағалаға тән. Ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммедке (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын), оның отбасы мен сахабаларына Алланың игілігі мен сәлемі болсын!

Адам баласының бұл дүниедегі ең асыл қасиеттерінің бірі – адалдық. Адалдық – мұсылманның көркем мінезінің негізі, қоғамның беріктігінің кепілі. Егер қоғамда адалдық үстемдік құрса, адамдар арасында сенім артып, әділдік орнайды. Ал адалдық жоғалған жерде қиянат, алаяқтық, өтірік пен әділетсіздік белең алады.

Ислам діні адам өмірінің барлық саласында адал болуға шақырады. Адалдық тек сөзде ғана емес, ниетте, амалда, саудада, қызметте, отбасында және қоғамдық қатынастарда көрініс табуы тиіс.

Алла Тағала Құран Кәрімде: «Уа, иман келтіргендер! Алладан қорқыңдар әрі шыншылдармен бірге болыңдар» («Тәубе» сүресі, 119-аят), – дейді.

Бұл аят әрбір мұсылманды шындық пен адалдықты өмірлік ұстаным етуге үндейді. Өйткені шындық – иманның белгісі, ал өтірік – екі жүзділіктің сипаты.

Пайғамбарымыз Мұхаммед (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) өзінің пайғамбарлығынан бұрын-ақ халық арасында «Әл-Әмин» – «Сенімді адам» деген атпен танылған. Бұл оның адалдық пен аманатқа беріктігінің айқын дәлелі еді. Сондықтан мұсылман адам да айналасына сенімді болуы керек.

Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) былай деген: «Шындық жақсылыққа жетелейді, ал жақсылық жәннатқа жетелейді. Адам шындықты айтып жүріп, Алланың алдында шыншылдардың қатарынан жазылады. Ал өтірік жамандыққа жетелейді, жамандық тозаққа жетелейді» (Бухари, Муслим).

Қазіргі таңда қоғамымызда алаяқтық, жемқорлық, аманатқа қиянат жасау сияқты келеңсіз құбылыстар кездеседі. Мұның бәрі адалдық қағидасына қайшы келеді. Ислам мұндай әрекеттерді қатаң түрде айыптайды.

Алла Тағала: «Бір-бірлеріңнің мал-мүліктеріңді арам жолмен жемеңдер» («Бақара» сүресі, 188-аят), – деп бұйырады.

Мұсылман адам ризық-несібесін тек адал жолмен табуға ұмтылуы керек. Себебі адал еңбекпен келген табыста береке болады. Ал харам жолмен келген дүние адамның жүрегін қарайтып, дұғасының қабыл болуына кедергі келтіреді.

Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Адал кәсіппен табылған ризықтан артық ас жоқ» (Бухари), – деген.

Адал қоғам құру алдымен отбасынан басталады. Баланың бойына адалдық қасиетін сіңіру – ата-ананың міндеті. Егер ата-ана баласына өтірік айтпай, аманатқа қиянат жасамай, әділ болуды үйретсе, ол бала ертең қоғамның адал азаматы болып өседі.

Сондай-ақ ұстаздар, имамдар және зиялы қауым өкілдері жастарды адалдыққа тәрбиелеуде маңызды рөл атқарады. Жастарға адал еңбек етудің, білімді адал жолмен алудың және адамдардың ақысын жемеудің маңызын түсіндіру қажет.

Исламда әділдік пен адалдық егіз ұғым саналады. Алла Тағала Құранда: «Расында, Алла әділдікті, игілікті және туыстық қарым-қатынасты сақтауды бұйырады» («Нахыл» сүресі, 90-аят), – дейді.

Әділдік бар жерде татулық болады. Адалдық бар жерде сенім болады. Сенім бар жерде қоғам дамып, береке орнайды. Сондықтан әрбір мұсылман өз ісінде, сөзінде және ниетінде адал болуға тырысуы тиіс.

Қорытындылай келе, адалдық – Исламның негізгі құндылықтарының бірі әрі қоғамның берік іргетасы. Құран аяттары мен Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) хадистері бізді әрдайым шыншылдыққа, әділдікке және адалдыққа үндейді. Адалдықты өміріміздің басты қағидасына айналдырсақ, қоғамымызда береке артып, ұрпағымыз өнегелі болып өседі.

Алла Тағала баршамызды адалдық пен шынайылық жолынан айырмасын!

Әмин!

Бақыткелді мешітінің бас имамы

Қаңлыбаев Бауыржан

ДЕРЕККӨЗІ Azan.kz

Ислам ақпараттық-ағарту порталы 

Тегтер: мақала 2026 жыл
Предыдущий Следующий
Шарапаты мол шағбан айы БАЛА ТӘРБИЕСІНДЕГІ БАСТЫ ҚАТЕЛІК

Тақырып аясындағы мақалалар

Пайым-парасат БАЛА ТӘРБИЕСІНДЕГІ БАСТЫ ҚАТЕЛІК
Бала – ата-ананың аманаты, отбасының қуанышы, қоғамның болашағы. Әрбір ата-ана баласының тәрбиелі, білімді, иманды болып өсуін қалайды. Алайда кейде жақсы ниетпен жасалған әрекеттердің өзі тәрбиеде үлкен қателіктерге алып келуі мүмкін. Бала тәрбиесіндегі ең үлкен қателіктің бірі – балаға жеткілікті ...
Ағымдар мен секталар ЖАТ АҒЫМНАН ЖАТ ЖҮР
Қазіргі жаһандану дәуірінде ақпарат кеңістігінің қарқынды дамуы адамдардың діни танымына тікелей әсер етуде. Интернет желісі арқылы әртүрлі діни көзқарастар мен бағыттар еркін таралып, кей жағдайда діннің шынайы мазмұнын бұрмалап жеткізетін жат ағымдардың ықпалы күшейіп келеді....

Оқырмандардың пікірі (0)

Қызықты тақырыптар

Қоғам ДОМБЫРА ШЕРТУ ХАРАМ БА?
Өкінішке қарай, соңғы кездері кейбір дін ұстанған қауым арасында қазақтың ұлттық аспабын шариғатқа қайшы дейтін сөздер айтылып қалып жатады. «Адам білмегеніне дұшпан» демекші, әдетте мұндай жаңсақ ой домбыра жайлы хабары жоқ жаннан туады....
Қоғам АДАЛ ҚОҒАМНЫҢ БАСТЫ ҚАҒИДАСЫ
Барлық мақтау әлемдердің Раббысы болған Алла Тағалаға тән. Ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммедке (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын), оның отбасы мен сахабаларына Алланың игілігі мен сәлемі болсын!...
Қоғам МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРДІ ҚҰРМЕТТЕУ - ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАРДЫҢ МІНДЕТІ
Рәміздердің тарихы мен мәнін білу, оларды құрмет тұту — әрбір қазақстандықтың борышы. Әр рәміздің артында үлкен тарих, зор мағына жатыр. Мемлекеттік рәміздер — сол елдің өмір салтын, бүкіл болмыс, ерекшелігін, мақсат-мұраты мен арман-тілегін білдіретін белгі....
Қоғам КӨШБАСШЫҒА ТӘН ҮШ ҚАСИЕТ
Исламдағы көшбасшылық ұғымы тек билікке ие болу деген мағынаны білдірмейді. Көшбасшылық – Алла мен адамдар алдындағы үлкен жауапкершілік. Зайырлы түсініктерде көшбасшы басқарушы ретінде қарастырылса, Исламда ол ең әуелі халыққа қызмет етуші, әділдік, адалдық, тақуалық және мейірімділік қағидаларын ұ...
Қоғам КІТАП – ДАНАЛЫҚ БАСПАЛДАҒЫ
Адам баласы – Алла Тағаланың махаббатпен әрі көркем бейнеде жаратқан жаратылысы. Егер әрбір адам өзін жоқтан бар етіп жаратқан Иесін танимын десе, алдымен өзінің жаратылысына жақсылап мән берсе жеткілікті. Адамның періштелерден ерекшелігі: тәні мен нәпсі қалауы, өмірде таңдау еркі бар, ал хайуаннан ...
Қоғам ҰЛЫС ОҢ БОЛСЫН!
Наурызбай қажы ТАҒАНҰЛЫ, Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
14 Мухаррам 1448
Миләди
30 маусым 2026
Намаз уақыттары
қазір

Бесін 12:27

Екінтіге дейін 02:34

27 мая в 6:00 в 56 мечетях Алматы состоится праздничный айт-намаз

Уалейкум ассалам! В этом году такого не было.

Администратор Azankz
27 мам. 2026

Урок 6: Обстоятельства, нарушающие омовение

Синяя кнопка в правом нижнем углу "Вопрос устазу".

Администратор Azankz
16 сәу. 2026

Время таравих намаза

Ассалаумағалейкум уа рахматуллахи уа баракатух, жамағатКак вы знаете, садака джария - милостыня с на

X
22 ақп. 2026

Первый таравих намаз - 18 февраля

Уалейкум ассалам. Да, в Казахстане вопросами наблюдения за луной в контексте определения начала лунн

Администратор Azankz
19 ақп. 2026

22 урок: О дополнительных земных поклонах

Ассаламу алейкум, я не автор поста, но мне кажется, что разница в том, что:1. в первом случае, молящ

Ерсайын
7 қаң. 2026
Created with Sketch. {{!-- --}} {{!-- --}} {{!-- --}} Created with Sketch. Asset 1mdpi