Алматы
Алматы Алтынсаринский район Амангельдийский район Арал Атбасар Атырау Аулиекольский район Аякөз Ақсай Ақтау Ақтөбе Байқоңыр Балқаш Бейнеу Денисовский район Джангельдинский район Екібастұз Жаркент Жаңатас Жаңақала Жаңаөзен Жезқазған Жетісай Житикаринский район Жәйрем Жәнібек Казыгурт Казыгуртский район Камыстинский район Карабалыкский район Карасуский район Келесский район Курык Көкшетау Лисаковск Мактааральский район Мақат Мендыкаринский район Миялы Наурзумский район Нур-Султан Орал Ордабасынский район Отрарский район Павлодар Петропавл Район Байдибека Район Туркибасы Риддер Рудный Сайрамский район Сайхин Сарыағаш Сарыкольский район Сарыөзек Семей Степногорск Сузакский район Сәтпаев Талдықорған Тараз Тарановский район Түркістан Узункольский район Форт-Шевченко Фёдоровский район Хромтау Чапаев Шалқар Шардара Шетпе Шиели Шымкент Қазалы Қандыағаш Қапшағай Қаратау Қарағанды Қостанай Қызылорда Құлсары Үшарал Өскемен
Құптан 19:54
Алматы
Аксай Актау Актобе Алматы Алтынсаринский район Амангельдийский район Аральск Атбасар Атырау Аулиекольский район Аягоз Байконур Балхаш Бейнеу Денисовский район Джангельдинский район Жайрем Жанаозен Жанатас Жангала Жанибек Жаркент Жезказган Жетисай Житикаринский район Казалы Казыгурт Казыгуртский район Камыстинский район Кандыагаш Капшагай Карабалыкский район Караганда Карасуский район Каратау Келесский район Кокшетау Костанай Кульсары Курык Кызылорда Лисаковск Макат Мактааральский район Мендыкаринский район Миялы Наурзумский район Нур-Султан Ордабасынский район Отрарский район Павлодар Петропавловск Район Байдибека Район Туркибасы Риддер Рудный Сайрамский район Сайхин Сарыагаш Сарыкольский район Сарыозек Сатпаев Семей Степногорск Сузакский район Талдыкорган Тараз Тарановский район Туркестан Узункольский район Уральск Усть-Каменогорск Ушарал Фёдоровский район Форт-Шевченко Хромтау Чапаев Шалкар Шардара Шетпе Шиели Шымкент Экибастуз
Алматы
ықшамдау
Таң Күн Бесін Екінті Ақшам Құптан
06:17 07:32 13:08 16:54 18:39 19:54
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
13 Раджаб 1442
Миләди
25 ақпан 2021

Мақалалар

Қара сөз қара өлеңге айналғанда... #29

| A | +

ЖИЫРМА ТОҒЫЗЫНШЫ СӨЗ

 

Біздің қазақтың мақалдарының көбінің іске татырлығы да бар, іске татымақ түгіл, не құдайшылыққа, не адамшылыққа жарамайтұғыны да бар.

Әуелі «Жарлы болсаң, арлы болма» дейді. Ардан кеткен соң, тірі болып жүрген құрысын. Егер онысы жалға жүргеніңде жаныңды қинап еңбекпенен мал тап деген сөз болса, ол – ар кететұғын іс емес. Тыныш жатып, көзін сатып, біреуден тіленбей, жанын қарманып, адал еңбекпен мал іздемек – ол арлы адамның ісі.

«Қалауын тапса, қар жанады», «Сұрауын тапса, адам баласының бермейтіні жоқ» деген – ең барып тұрған құдай ұрған сөз осы. Сұрауын табамын, қалауын табамын деп жүріп қорлықпенен өмір өткізгенше, малды не жерден сұрау керек, не аққан терден сұрау керек қой.

«Атың шықпаса, жер өрте» дейді. Жер өртеп шығарған атыңның несі мұрат? «Жүз күн атан болғанша, бір күн бура бол» дейді. Тәңірге жазып, мінбей-түспей арып, шөмеңдеп диуаналықпен бір күн болған буралық неге жарайды?

«Алтын көрсе, періште жолдан таяды» дейді. Періштеден садаға кеткір-ай! Періште алтынды не қылсын, өзінің көрсеқызар сұмдығын қостағалы айтқаны.

«Ата-анадан мал тәтті, алтынды үйден жан тәтті» дейді. Ата-анасынан мал тәтті көрінетұғын антұрғанның тәтті дерлік не жаны бар. Бұлардың бәрінен де қымбат ата-анасын малға сатпақ ең арсыздың ісі емес пе? Ата-ана шамасы келсе, михнаттанып мал жиса да, дүниелік жиса да, артымда балаларыма қалсын дейді. Ол ата-ананы малға сатқан соң, құдайға дұшпандық іс емес пе? Осындай білместікпенен айтылған сөздеріне бек сақ болу керек.

 

Абай Құнанбайұлы.

 

ЖИЫРМА ТОҒЫЗЫНШЫ ӨЛЕҢ

 

Жүректен жылтыр сөздің ұшқаны көп,

Болғанмен сырты бүтін, тыстары жоқ.

Қазақтың мақалының көбісінің

Жарайтын, жарамайтын тұстары көп.

 

Ар менен намыс серті қатар еді,

Естіген сайын жанға батар еді.

Сондағы «Жарлы болсаң, арлы болма»

дегені қайбір оңған мақал еді.

 

Алдынан жолыққандай ақымағы,

Бос сөзді боза сынды сапырады.

«Қалауын тапсаң егер қар жанады»

дейді де жылпостыққа шақырады.

 

Кей-кейде шыдай алмай безем шығып,

Ақыл айту ол дағы бір «емшілік».

«Адамның сұрай білсең бермесі жоқ»

дейтіні барып тұрған тіленшілік.

 

Бәрі де бір күндері бос қалады,

Сатқындық сатқындықтан дос табады.

«Періште алтын көрсе жолдан таяр»

дегені өз сұмдығын қостағаны.

 

Кең сөйлеп шешендікке бапталғанмен,

Әйтсе де орынымен мақтанған жөн.

Осындай білместікпен айтып қалған,

Сөздерден мейілінше сақ болған жөн!

 

Әлібек Шегебай.

ДЕРЕККӨЗІ Azan.kz

Ислам ақпараттық-ағарту порталы 

Предыдущий Следующий
Құран жайлы 40 хадис: 2-ХАДИС Бала тәрбиесіне қатысты басты мәселе

Оқырмандардың пікірі (0)

Қызықты тақырыптар

Эссе және жол жазбалар Қара сөз қара өлеңге айналғанда... #29
Кең сөйлеп шешендікке бапталғанмен, Әйтсе де орынымен мақтанған жөн. Осындай білместікпен айтып қалған, Сөздерден мейілінше сақ болған жөн!
Эссе және жол жазбалар Қара сөз қара өлеңге айналғанда... #28
Тұрғанда шытынамай шынайы егес, Айтайын мен сіздерге былай кеңес. Байлықты, кедейлікті жаратқанмен, Бай қылған, кедей қылған, Құдай емес..!
Эссе және жол жазбалар Қара сөз қара өлеңге айналғанда... #27
Айтасың шарасыздан «әй, құдайды», Надандық намыстыны қайғылайды. Көңілі, көзі жетіп тұрғанымен, Әуелгі әдетінен айнымайды!
Эссе және жол жазбалар Қара сөз қара өлеңге айналғанда... #26
Айналар қамқорыңа, саяңа да, Тым қатты еркелетпе, аялама. Егер де балам адам болсын десең, Балаңды оқытудан мал аяма!
Эссе және жол жазбалар Қара сөз қара өлеңге айналғанда... #25
Айналар қамқорыңа, саяңа да, Тым қатты еркелетпе, аялама. Егер де балам адам болсын десең, Балаңды оқытудан мал аяма!
Эссе және жол жазбалар Қара сөз қара өлеңге айналғанда... #24
Бұл күнде қазан бөлек, қораң бөтен, Болмай тұр белбеуде де орам бекем. Мал тауып, түзу жолмен тірлік қылар, Қазаққа қайырлы күн болар ма екен?!
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
13 Раджаб 1442
Миләди
25 ақпан 2021
Намаз уақыттары
қазір

Құптан 19:54

Бамдатқа дейін 03:17

Какие вы - такие ваши правители

Субханаллах да убережет нас Аллах от смуты

Данияр Балтабай
25 қаң. 2021

Хукм выплаты закята с недвижимого имущества

Уалейкум ассалам!Спасибо за ваше мнение. Дело в том, что у каждого сотрудника Azan.kz есть поставлен

Администратор Azankz
17 қаң. 2021

В Алматы прошло обсуждение принятых на IV форуме имамов документов

А где эти книжки можно приобрести?

Ислам Косумов
29 жел. 2020

23. Аль-Хафид - Принижающий

Уалейкум ассалам! Да, иногда такая проблема бывает, но не с нашей стороны (youtube плеер не подгружа

Администратор Azankz
16 жел. 2020

Военные США покупают базу данных местоположения пользователей популярных исламских приложений

Уалейкум ассалам! Мы опубликовали встречное заявление Muslim Pro. Надеемся, что все решится хорошо.

Администратор Azankz
22 қар. 2020
Created with Sketch. {{!-- --}} {{!-- --}} {{!-- --}} Created with Sketch. Asset 1mdpi