МІНЕЗІҢІЗ КӨРКЕМ БЕ?
Алматы
Айтекебийский район Аккулинский район Аксу Актогайский район Алга Алматы Алтынсаринский район Амангельдийский район Арал Арқалық Атбасар Атырау Аулиекольский район Аякөз Ақсай Ақтау Ақтөбе Байганинский район Байқоңыр Балқаш Баянаульский район Бейнеу Денисовский район Джангельдинский район Екібастұз Енбекшиказахский Жалагашский район Жанакорганский район Жаркент Жаңатас Жаңақала Жаңаөзен Жезқазған Жетісай Житикаринский район Жосалы Жәйрем Жәнібек Зайсанский Индерский район Иргизский район Иртышский район Исатайский район Казыгуртский Камыстинский район Карабалыкский район Каражал Карасуский район Каргалинский район Каскелен Келесский район Кентау Кокпектинский район Кордай Курмангазинский район Курчатов Көкшетау Ленгер Лисаковск Майский район Мартукский район Махамбетский район Мақат Мендыкаринский район Миялы Наурзумский район Нур-Султан Орал Отрарский район Павлодар Петропавл Риддер Рудный Сайрамский район Сайхин Сарыағаш Сарыкольский район Сарыөзек Семей Степногорск Сырымский район Сәтпаев Тайынша Талгар Талдықорған Тараз Тарановский район Темиртау Теренкольский район Түркістан Узункольский район Узынагаш Уилский район Урджарский район Форт-Шевченко Фёдоровский район Хобдинский район Хромтау Целиноградский район Чапаев Чиилийский район Шалқар Шардара Шаян Шу Шубаркудык Шымкент Щербактинский район Эмба поселок Жезды поселок Майкайын посёлок Солнечный посёлок Тюлькубас район Шал акына село Атасу село Теренозек село Шамалган Қазалы Қандыағаш Қапшағай Қаратау Қарағанды Қостанай Қызылорда Құлсары Үшарал Өскемен
Күн 05:32
Алматы
Айтекебийский район Аккулинский район Аксай Аксу Актау Актобе Актогайский район Алга Алматы Алтынсаринский район Амангельдийский район Аральск Аркалык Атбасар Атырау Аулиекольский район Аягоз Байганинский район Байконур Балхаш Баянаульский район Бейнеу Денисовский район Джангельдинский район Енбекшиказахский Жайрем Жалагашский район Жанакорганский район Жанаозен Жанатас Жангала Жанибек Жаркент Жезказган Жетисай Житикаринский район Жосалы Зайсанский Индерский район Иргизский район Иртышский район Исатайский район Казалы Казыгуртский Камыстинский район Кандыагаш Капшагай Карабалыкский район Караганда Каражал Карасуский район Каратау Каргалинский район Каскелен Келесский район Кентау Кокпектинский район Кокшетау Кордай Костанай Кульсары Курмангазинский район Курчатов Кызылорда Ленгер Лисаковск Майский район Макат Мартукский район Махамбетский район Мендыкаринский район Миялы Наурзумский район Нур-Султан Отрарский район Павлодар Петропавловск поселок Жезды поселок Майкайын посёлок Солнечный посёлок Тюлькубас район Шал акына Риддер Рудный Сайрамский район Сайхин Сарыагаш Сарыкольский район Сарыозек Сатпаев село Атасу село Теренозек село Шамалган Семей Степногорск Сырымский район Тайынша Талгар Талдыкорган Тараз Тарановский район Темиртау Теренкольский район Туркестан Узункольский район Узынагаш Уилский район Уральск Урджарский район Усть-Каменогорск Ушарал Фёдоровский район Форт-Шевченко Хобдинский район Хромтау Целиноградский район Чапаев Чиилийский район Шалкар Шардара Шаян Шу Шубаркудык Шымкент Щербактинский район Экибастуз Эмба
Алматы
ықшамдау
Таң Күн Бесін Екінті Ақшам Құптан
04:00 05:32 13:04 18:12 20:25 21:57
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
17 Зуль-хиджа 1442
Миләди
27 шілде 2021

Мақалалар

МІНЕЗІҢІЗ КӨРКЕМ БЕ?

| A | +

      Қиямет күні таразы басында, мүмін пенденің көркем мінезінен асқан ауыр нәрсе болмайды. Күмәнсіз Алла ауызы былапыт сөзге толы арсыз адамды жек көреді1.

 

      Бұл тақырыпқа қатысты мынадай хадистер бар: Мүміндердің иман тұрғысынан ең кемелдісі – мінез-құлқы ең жақсы болғаны2, Мүмін өзінің көркем мінезінің арқасында күндіз ораза, түнде намаз оқитын пенденің мәртебесіне жетеді3.

 

       Хазреті Әли (р.а.)  көркем мінездің белгісі: «Харамнан аулақ болу, адал табыс табу және отбасына жомарт болу» деп айтқан.

 

       Адамдар көбіне көркем мінезді саудагердің тауарын таңдайды, себебі мінезі жақсы адам өзге адамдардың сеніміне кіріп, көңілінен шығады. Әр тұтынушы өзіне деген жақсы мәмілені сезінгенде, сіздің саудаңыздың журуіне де өз үлесін қосқысы келеді. Сондықтан Аллаға да, адамдарға да ұнамды болған көркем мінезді бойға сіңіру керек.

 

Қанағатшыл болу

 

     Қанағат – таусылмайтын қазына4.

 

     Сауда кейде өрге домалап, кейде жүрмей жатқан кезде азға қанағат ете білу маңызды. «Қанағат қарын тойғызар». Қанағат жайлы бір оқиға.

 

     Ыстамбұлды бағындырған әйгілі Мехмет сұлтан азық-түліктің сапасын тексермек болып бір дүкенге бас сұғады. Сатушыдан май мен ірімшік сұрайды. Ол дереу майды өлшеп, бағасын есептеген соң: «Ағатай, ірімшікті көрші дүкеннен алсаңыз, өйткені оның ірімшігі жақсы, әрі ол бүгіндікке сауда жасаған жоқ», - дейді. Патша екінші дүкенге кіріп, ірімшік алған соң, дүкенші: «Ризық беруші Раббыма шүкіршілік айтамын! Алғашқы саудамды жасадым, әрі бала-шағамның бір күндік нәпақасын таптым. Бұдан кейінгісі таза пайда болады. Ағатай, мына көршім әлі алғашқы саудасын жасамады», - деп, көршісіне қарай сілтейді. Патша олардың қанағатшылдығына қайран қалып: «Мұндай ел осынау қасиетімен бүкіл жұрттың жүрегіне жол табады!» - депті.

 

Тақуа болу

 

       Кімде-кім Аллаға қарсы келуден сақтанатын болса, оған Алла қиындықтардан шығатын жол ашып береді. Оны ойламаған жерден ризықтандырады. Аллаға сүйеніп, оған ғана сенгендер үшін Алла жеткілікті. Алла берген уәдесінен, әсте, айнымайды. Шынында, Алла әрнәрсеге бір өлшем, әрбір іс үшін бір мерзім белгілеп қойды5.

 

      Кейде кәсіпте тығырыққа тіреліп, шығар жол таппай тарығатын сәттер болады. Сондай кезде Алла тиым салған істерді жалғыз шығар жол ретінде көруіміз мүмкін. Мәселен, біреуді алдау, келісімді бұзу, уәдеден таю, несие алу, қарызды қайтармай қашып кету арқылы ғана қиындықтан құтыламыз деп ойлаймыз. Алайда жоғарыдағы аят кез келген дағдарыста Аллаға қарсы келуден сақтанатын болсақ, мұның екі жемісі болатынын айтады:

 

     1. Алла қиындықтан шығатын жол ашып береді;

 

     2. Еш ойламаған жерден ризықтандырады.

 

     Бұл – Алланың уәдесі. Алла уәдесінен, әсте, таймайды.

 

Уəдеде тұру

 

     Мұнафықтың белгісі үшеу: сөйлегенде өтірік айтады; уәде берсе, орындамайды; өзіне аманат тапсырылса, қиянат жасайды6.

 

     Құран уәде мен келісімге берік болу керектігіне баса назар аударған: «Уа, иман келтіргендер! Жасаған келісімдеріңді бұзбаңдар»7 және «Уәделеріңде тұрыңдар, өйткені берілген уәденің сұрауы бар»8. Бұл аяттар уәдеде тұруға, әсіресе, қыз-қыз қайнаған саудада екеуара келісімді бұзбауға үндейді.

 

     Абдулла ибн Әбу әл-Хамса уәдеде тұрудың маңызына қатысты мынадай бір оқиғаны жеткізген: «Алла Елшісінен (ﷺ) бір нәрсе сатып алып, оған біраз қарыз болып қалған едім. Оған: «Қалған ақшаны бір жерде жолығып беремін» деп уәде бердім. Кейін әлгі уәдем есімнен шығып кетіпті. Тура үш күн өткеннен кейін ғана уәдем есіме түсіп, межелі жерге келсем, Ол (ﷺ) сол жерде тұр екен. Сонда Ол (ﷺ)  маған: «Бауырым, мені әбден әуреге салдың. Сені үш күннен бері осында күтіп тұрмын», - деді»9.

 

Көршісімен жақсы қарым-қатынаста болу

 

     Кімде-кім Аллаға және ақирет күніне сенсе, көршісіне жақсылық жасасын10.

 

     Кейде саудадағы көршілер арасында қарым-қатынас шиеленісіп жатады. Әсіресе, көршіміздің ұсынатын тауары біздікіндей болса, бәсекелестік қызғанышқа, ұрыс-жанжалға ұласып кетуі мүмкін. Сол кезде олармен байланысымызды нығайтып, көреалмаушылықтан бойымызды аулақ ұстап, зиянымызды тигізіп алмаудан сақтануымыз керек. Пайғамбарымыздың (ﷺ): «Көршісіне қауіп төндірген адам жәннатқа кірмейді»11 деген ескертуін де қаперімізде ұстауымыз қажет.

 

     Тағы бір ескеріле бермейтін жәйт. Пайғамбарымыз (ﷺ): «Сатылатын мүлікте (бәрінен бұрын) көршінің ақысы бар», - деген12. Ендеше, дініміз бекіткен осы үкімді ескерусіз қалдырмай, сататын жылжымайтын мүлкімізді ең алдымен көрші-қолаңға ұсынуымыз, не болмаса, оларды өзгеден бұрын хабардар етуге тиіспіз.

 

______________

1 Бұхари, Әдебул-Муфрад, 1/164; Термези, Бирр 61.

2 Термези, рада, 11; Әбу Дәуіт, сұннет 16.

3 Табарани, әл-мужәмил-Кәбир 1/260

4 Суюти, әл-Фәтхул-кәбир, 2:309 20

5 «Талақ» сүресі, 2-3-аяттар. 21

6 Бұхари, иман 24; Мүсілім, иман 107.

7 «Мәида» сүресі, 1-аят.

8 «Исра» сүресі, 34-аят.

9 Әбу Дәуіт, әдәб 90

10 Мүсілім, иман 77

11 Бұхари, әдәб 29; Мүсілім, иман 73

12 Ахмад ибн Ханбал, муснәд 3/303; Әбу Дәуіт, буйуғ, 73

 

Данияр Жігітбек

ДЕРЕККӨЗІ Azan.kz

Ислам ақпараттық-ағарту порталы 

Предыдущий Следующий
БАЛАҒА КҮНДЕ АЙТЫЛУЫ ТИІС 9 СИҚЫРЛЫ СӨЗ САУДАҢЫЗДЫ БЕРЕКЕЛІ ЕТЕТІН ДҰҒАЛАР

Тақырып аясындағы мақалалар

Әдеп (этика) Мұсылманның мінезіне намаз қалай әсер етеді?
Ислам ғұламалары: «Намаз – иманның басы және тозақтан құтқарушы»,  – деп айтқан. Намаз – кәлимә-шаһадаттан кейінгі ең ұлы парыз болып есептеледі. Алланың бар екен­ді­гі және бірлігін бі­ліп растау – ең үл­кен па­рыз. Осы­дан кейін­гі па­рыз­дар­дың ең үл­ке­ні жә­не ең ма­ңыз­ды­сы – на­маз. Алла Та...

Оқырмандардың пікірі (0)

Қызықты тақырыптар

Әдеп (этика) Мешіт әдептері
Белгілі табиғин Саид ибн әл-Мусайаб, рахимахуЛлаһ, былай айтқан: «Мешітте отырған адам, негізінде Жаратушы Алланың жиынында отыр». (Тәпсір Қуртуби, р.6, 560 бет). Атақты муфассир (Құран тәпсіршісі), имам Абу Абдулла Қуртуби, рахимахуЛлаһ, мешітке қатысты келесі әдептерді ерекше атап көрсетеді:...
Әдеп (этика) Уақыттың қадірін біліп жүрсіз бе?
Уақыт деген нені білдіреді? Уақыттың негізі мен оған себеп болатын факторлар қандай? Ол өлшеуге болатын нәрсе ме? Оның жылдамдығын азайтуға немесе көбейтуге бола ма? Ислам діні неліктен уақытты соншалықты қадірлейді? Ал, біз уақыттың қадіріне жетіп жүміз бе? Осы секілді сұрақтарға жауап беруге тырыс...
Әдеп (этика) Кез-келген есіктің кілті
Бір күні имам Ахмад ибн Ханбалдың танымал шәкірті имам Бакы ибн Махлядке (рахматулла алейхи), қайғы жұтқан бір әйел келіп, былай дейді: «Менің жалғыз ұлым византиялықтарға тұтқынға түсіп қалды....
Әдеп (этика) Жұма күнгі әдеп
Алла Тағала бізді – өзінің құлдарын өте жақсы көреді, біздің Жұмаққа кіргенімізді қалайды. Сондықтан да Раббымыз Өзінің шексіз қазынасының сыйлықтарын қолдануымызға мүмкіндік береді....
Әдеп (этика) Әулиелерге (Алланың сүйіктілеріне) зиян тигізгендерді не күтіп тұр
Ислам дінінде адамның ешкімге қолмен ұрып соғу арқылы, не тілмен балағаттап жаман сөз айту арқылы зиян тигізуіне болмайды. Мүмін – ол өз сөзінде тұратын адам, одан ешкімге зиян тимейді және өзгелер оның жанында тек тыныштық пен қауіпсіздік сезінеді....
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
17 Зуль-хиджа 1442
Миләди
27 шілде 2021
Намаз уақыттары
қазір

Күн 05:32

Бесінге дейін 04:44

Вышла в свет книга «Қари болғым келеді»

Спасибо за внимательность

Администратор Azankz
17 шіл. 2021

Платформа мусульман Казахстана: 2. Ислам, светское государство и светское общество

Ассалом малейкум уа рахмутаЛлахи уа баракатуху. Только вызывает сожаление, что в учебных заведениях

Unit25
10 шіл. 2021

5 урок: Нух (а.с.)

Ассаляму алейкум рахматуЛахи ва баракатух!!! Спасибо очень познавательно!

Фаррух Адылов
4 шіл. 2021

10-урок: времена намазов

Уалейкум ассалам,да, верно, прочитанный в свой временной промежуток намаз не будет считаться пропуще

Администратор Azankz
1 шіл. 2021

«Богобоязненность»- причина вхождения в Рай

Ас-саляму алейкум уа рахматуллахи уа баракатухВопрос такой: А первостепенно будет стремление к богоб

Данияр Балтабай
9 мау. 2021
Created with Sketch. {{!-- --}} {{!-- --}} {{!-- --}} Created with Sketch. Asset 1mdpi