Алматы
Ақтау Ақтөбе Алматы Алтынсаринский район Амангельдийский район Арал Атбасар Атырау Аулиекольский район Аякөз Байқоңыр Балқаш Бейнеу Денисовский район Джангельдинский район Екібастұз Жаңақала Жаңаөзен Жаңатас Жаркент Жезқазған Жәйрем Жәнібек Жетісай Житикаринский район Қазалы Казыгурт Казыгуртский район Камыстинский район Қандыағаш Қапшағай Карабалыкский район Қарағанды Карасуский район Қаратау Келесский район Көкшетау Қостанай Құлсары Қызылорда Лисаковск Мақат Мактааральский район Мендыкаринский район Миялы Наурзумский район Нур-Султан Орал Ордабасынский район Өскемен Отрарский район Павлодар Петропавл Район Байдибека Район Туркибасы Риддер Рудный Сайрамский район Сайхин Сарыағаш Сарыкольский район Сарыөзек Семей Сәтпаев Степногорск Сузакский район Талдықорған Тараз Тарановский район Түркістан Узункольский район Үшарал Фёдоровский район Хромтау Чапаев Шалқар Шардара Шиели Шымкент
Құптан 19:19
Алматы
Актау Актобе Алматы Алтынсаринский район Амангельдийский район Аральск Атбасар Атырау Аулиекольский район Аягоз Байконур Балхаш Бейнеу Денисовский район Джангельдинский район Жайрем Жанаозен Жанатас Жангала Жанибек Жаркент Жезказган Жетисай Житикаринский район Казалы Казыгурт Казыгуртский район Камыстинский район Кандыагаш Капшагай Карабалыкский район Караганда Карасуский район Каратау Келесский район Кокшетау Костанай Кульсары Кызылорда Лисаковск Макат Мактааральский район Мендыкаринский район Миялы Наурзумский район Нур-Султан Ордабасынский район Отрарский район Павлодар Петропавловск Район Байдибека Район Туркибасы Риддер Рудный Сайрамский район Сайхин Сарыагаш Сарыкольский район Сарыозек Сатпаев Семей Степногорск Сузакский район Талдыкорган Тараз Тарановский район Туркестан Узункольский район Уральск Усть-Каменогорск Ушарал Фёдоровский район Хромтау Чапаев Шалкар Шардара Шиели Шымкент Экибастуз
Алматы
ықшамдау
Таң Күн Бесін Екінті Ақшам Құптан
05:54 07:09 12:40 16:20 18:04 19:19
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
22 Сафар 1441
Миләди
21 қазан 2019

Мақалалар

Біздің қоғамға махаббат діні керек

| A | +

Бүгінде уахаби, салафи, сопылық, сопылық емес, ханафи деп жүргенде, біраз азаматтардың көкірегінде дінге деген күмәнін қоюлатып алды. Дін десеңіз, тіпті ханафи мазһабы болса да, діни бір мәселені айтсаңыз, “арабқұлдар” дейтін болды. Тікелей араб әлемімен байланыстыратын болды. Бұл – өте бір қауіпті тенденция. Бұның алдын алуымыз керек. Бұған көптеген себеп бар. Сосын әрбір ағымның артында үлкен алпауыт мемлекеттер тұруы мүмкін. Бұл – үлкен жоба. Әсіресе, біздің батыс аймақтарда көптеп белең алуының астарында да сол бір жоба жатқанын байқаймыз. Қазір ол жоба өзінің жемісін жеп отыр. Өзінің діттегеніне жетті. Ол не? Біздің ұлтымыз, зиялы азаматтар, ата-аналар, мемлекетіміз дін десе, шоши қарайтын болды. Біз өз құндылығымыздан өзіміз безіп отырмыз. Қазір “баламыз дінге келіпті” десе, ата-аналар қуанбайды. “Әке, намаз оқиын деп жатырмын. Мешітке барамын” десе, бірден шошиды. Неге? Шошуына негіз бар. Өйткені көп намаз оқыған азамат Сирия асып кетті. “Кәпір” деп ата-анасынан безіп кетті. Бәрінде қаталдық, қатыгездік мінез пайда болды. Намаз оқығандарға “дұшпан көңіл” пайда болды. Қоғам осының бәрін көріп отыр. Сөйтті де, діннен безе бастады. Міне, бұл – жат ағымдардың артында тұрған адамдар немесе ұйымның жеткен жетістігі. Ал енді ұлт өзінің құндылығынан, басты тірегінен айырылатын болса, ол оп-оңай құрып кетеді. Оған дәлел керек пе? Дәлел бар.

 

Қазір біз жаһандану заманында өмір сүріп жатырмыз. Қызылды-жасылды, жалт-жұлт еткен, нәпсіні қытықтайтын нәрселер өте көп. Ненің ақ, ненің қара екенін ажырату өте қиынға соғып отыр. Небір арсыз нәрселер бүгінгі таңда керемет атаулармен жарнамаланып жатыр. Интернетті, мультфильмді, киноны ашып қалсаңыз да, жанама түрде, тіпті көзді бақырайтып тұрып, арсыз дүниені біздің балаларымызға, ұлтымызға насихаттап жатыр. Ал ұлтымыз, жастарымыз бұны бір мәдениет деп қабылдап жатыр. Ой еркіндігі, сана еркіндігі, жаңа заман талабы, азаматтық неке деген желеумен көп қызымыз етегін ерте ашып қойып жатыр.

 

Үйленгендерімізге келейік. Бір жылдың ішінде 150 мың отбасы неке құрады екен. Соның 30 пайызынан жоғарысы, былтырғы деректерге сүйенетін болсақ, 40 пайызы – 50 мың адам бір жылдың ішінде ресми түрде ажырасып кеткен. Бұл катастрофа ма? Катастрофа. Ендеше, бізге дін керек пе? Дін керек. Адамның осы ақ пен қараны ажырата алмай, алданып жатқан шағында дін өзінің жолын көрсетуі керек. “Мынау – адал, мынау – харам, мынау – дұрыс, мынау – бұрыс, мынаны істесең күнә болады, мынаны істесең, Алланың алдында жауап бересің” деген сияқты бір дін болмаса, сондай бір жүйе болмаса, біз өзіміздің ұлттығымызды жоғалтамыз, ертеңімізді жоғалтамыз.

 

Біз сыртқы формаға кетіп қалдық. Ішкі мазмұнды жоғалтып алдық. Сол ішкі мазмұнды насихаттайтын тұжырымдама жасауымыз керек. Бұны сырттан іздеудің керегі жоқ. Абайдың діні – махаббат діні. Абай:

 

“Махаббатпен жаратқан адамзатты,

Сен де сүй ол Алланы жаннан тәтті.

Адамзаттың бәрін сүй “бауырым” деп

Және Хақ жолы осы деп әділетті.

 

Осы үш сүю болады имани гүл”, – дейді. Абай мұнымен не айтып отыр? “Адамды Алла Тағала сүйді, ендеше сен де сүй”, – дейді. Бұл – бірінші міндет. Алладан қорқып емес, Алланы сүйіп құлшылық жасауымыз керек.

 

Екіншіден, “адамзатты сүй” дейді. “Қоршаған ортаны сүй” дейді. Мейлі, ол басқа дін өкілі болсын, мейлі намазсыз болсын, жас болсын, кәрі болсын, адамды сүюге шақырып отыр. Абай оған бір ғана өлеңінде шақырған жоқ. Басқа бір өлеңінде айтады:

 

Мазлұмға жаның ашып, ішің күйсін, 

Харекет қыл, пайдасы көпке тисін.

Көптің қамын әуелі Тәңірі ойлаған,

Мен сүйгенді сүйді деп Иең сүйсін”, – дейді. Тағы да Алла үшін адамды сүюге шақырып отыр.

 

“Жүректің ақыл суаты

Махаббат қылса Тәңірі үшін”, – дейді. Тағы да махаббатқа шақырып отыр.

 

“Адамды сүй, Алланың хикметін сез,

Не қызық бар өмірде одан басқа”, – дейді. Бүкіл өмірдің қызығын Алланың хикметін сезу мен адамды сүюге арнап отыр. Егер адамның жүрегінде махаббат болатын болса, мейірім болатын болса, ол террорист болмайды. Ол біреуді өлтірмейді, жаны ашиды оған.

 

Баяғыда ғалымға бір кісі келіпті. Ананы да кәпір, мынаны да кәпір деп, дискотекаға кіргендерді, түнгі клубта жүргендерді “өлтіру керек”, “жарып жіберу керек” депті. Сонда ана кісі сабырмен тыңдап алып:

 

– Бауырым, шайтанның міндеті не?

Адамдарды тозаққа кіргізу ме? – деп сұрапты.

– Иә, кіргізу.

– Ана адамдарды сен жарып жібердің. Күнә жасап жатқан күйі өлді. Қайда барады?

– Тозаққа барады.

– Сонда шайтанның миссиясын сен орындап тұрсың ба? Аналарды тікелей тозаққа жіберсең, шайтаннан айырмашылығың не? Мықты болсаң, соларды жақсылыққа шақыр, тарт, үйрет, білмей жатқанын көрсет, – деген екен.

 

Сондықтан бізге, халқымызға Абайдың айтып кеткен махаббат діні керек. Мейірім бар адам ажыраспайды. Ол баласының тағдырын, әйелінің тағдырын ойлайды. Мейірімі бар адам жаманшылық жасамайды.

 

Абайдың үшінші айтып отырғаны – әділетті сүй. Әділетті болған адам – ең кемел мұсылман. Өзі үшін жақсы көргенді басқа үшін жақсы көру керек. Ол – әділет. Бір келеңсіз жағдай болып қалса, өзінің кінәсін де арқалауы керек. Бұл – әділет. Адамға рақмет айтты ма, Аллаға да рақмет айтуы керек. Бұл да – әділет. Ендеше, Абайдың айтып отырған осы үш сүюін, сүю теориясын балаларға кішкентай кезінен бастап үйретуіміз керек. Сол кезде ғана біздің дініміз кәміл болады. Тағы бір айта кететін нәрсе, Абайдан сөз артылмаған. Абай айтады:

 

“Ораза, намаз, зекет, хаж – талассыз іс,

Жақсы болсаң, жақсы тұт бәрін тегіс.

Әуелгі үшті бекімей, соңғы төртті,

Қылғанменен татымды бермес жеміс”, – дейді. Әуелгі үш деп тұрғаны – Алланы сүю, адамзатты сүю, әділетті сүю. Осы үш сүю адамның жүрегінде бекімей, сіз намаз оқып, ораза ұстап, зекет беріп жатырсыз ба, татымды жеміс бермейді. Ендеше, сыртқы формадан бұрын мазмұнға жұмыс істейтін жүйені мектепке, балабақшаға енгізуіміз керек.

 

Қайрат Жолдыбайұлы,

Islam.kz

ДЕРЕККӨЗІ Azan.kz

Ислам ақпараттық-ағарту порталы 

Предыдущий Следующий
Энергетикалық сусында пайда бар ма? Әлемдегі ең атақты Ислам университеттері (ФОТО)

Оқырмандардың пікірі (0)

Қызықты тақырыптар

Әдеп (этика) Ибраһим ҚҰНАНБАЙҰЛЫ: «Шын илан да, таза ойла бір иманды...»
Бүгін, яғни 23 тамыз – қазақтың маңдайына біткен ұлы ақыны, хәкім Абай (Ибраһим) Құнанбайұлының туған күні. Қадірлі оқырман, айтулы күннің құрметіне орай, дана ойшылымыздың дін мен арлылық, адамгершілік пен имандылық тақырыбында қалам тербеген бес өлеңін назарларыңызға ұсынамыз....
Әдеп (этика) Абайдың 17-қара сөзі: Қайрат, ақыл, жүрек үшеуінің айтысы
Қайрат, ақыл, жүрек үшеуі өнерлерін айтысып, таласып келіп, ғылымға жүгініпті.
Мұсылман қорғаны Ғайбат сөйлеу – іштей іріп-шіру
Ғайбаттың сөздік мағынасы - біреудің сыртынан жағымсыз, жарамсақ сөз айту. Демек, бір адамның бойындағы кемшіліктердің басқа біреуге оның сыртынан айтылуына «ғайбат» делінеді....
Әдеп (этика) Мұсылманның мінезіне намаз қалай әсер етеді?
Ислам ғұламалары: «Намаз – иманның басы және тозақтан құтқарушы»,  – деп айтқан. Намаз – кәлимә-шаһадаттан кейінгі ең ұлы парыз болып есептеледі. Алланың бар екен­ді­гі және бірлігін бі­ліп растау – ең үл­кен па­рыз. Осы­дан кейін­гі па­рыз­дар­дың ең үл­ке­ні жә­не ең ма­ңыз­ды­сы – на­маз. Алла Та...
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
22 Сафар 1441
Миләди
21 қазан 2019
Намаз уақыттары
қазір

Құптан 19:19

Бамдатқа дейін 04:06

Мусульмане-неофиты: потенциальные риски

Мы постараемся наладить сотрудничество с ней как с автором материалов для сайта Azan.kz

Модератор сайта
18 қаз. 2019

Духовное постижение и непрерывная борьба жизни

Спасибо, теперь я буду уверен что прокомментировал по теме.

Я знаю Что ничего не знаю
11 қаз. 2019

Мусульманам на заметку

Почему человек страдает? - Потому что сердце его, болеет, и вследствие этого оно обустраивает положе

Я знаю Что ничего не знаю
10 қаз. 2019

Мусульманам на заметку

Для милых мне мыслей людей,Признаюсь - прибываю во тьме.Но тьма озаряется светом,Как листва озаряетс

Я знаю Что ничего не знаю
9 қаз. 2019

Падение Бармакидов

В этом заключена большая мудрость: Первый слой - исторические события, это - форма. Следующий слой -

Джастин Алматинский
7 қаз. 2019
Created with Sketch. {{!-- --}} {{!-- --}} {{!-- --}} Created with Sketch. Asset 1mdpi