ҚАБЫЛ БОЛҒАН ҚАЖЫЛЫҚ

Исламдағы бес парыздың бірі – қажылық. Қажылық сөзінің тілдік мағынасы: «бір істі мақсат тұту» деген ұғымды білдіреді. Фиқһ іліміндегі қажылық сөзінің мағынасы: шарттарын орындай отырып белгілі уақыт ішінде арнайы жерге келіп рухани құлшылықты орындау дегенді білдіреді. Қажылыққа барушы адамның бойынан табылу керек болған шарттар мыналар: балиғатқа толған, ақыл-есі дұрыс, денсаулығы сау қаражат мүмкіншілігі болу.
Алла Тағала қалаған пендесін осы ұлы ғибадат қажылыққа шақырады. Сондықтан қажылар Алланың қонағы болып саналады. Қазақ халқы қажылыққа барып келген кісіге ерекше құрмет көрсетіп, ілтипатын танытып, есіміне «қажы» деген атты қосып айтатын болған. Өйткені қасиетті Мекке мен Мәдинаға барып келген кісіге құрмет көрсету Алланың діні мен ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммедке (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) құрмет болып саналады. Қажылық сапары мұсылман баласын рухани кемелденуге, ойы мен көзқарасының түзелуіне үлкен әсер етеді. Өйткені пенде Аллаға жақындау ниетімен ұзақ сапарға бару үшін Отанын тәрк етіп, бала-шағасымен, ағайын-туысымен уақытша болса да қоштасып, малы мен жиған дүниесін құрбан етіп, денсаулығы мен күш-қайратын сарп етіп қажылыққа барады.
Ал енді Қабыл болған қажылыққа келер болсақ— бұл адамның шын ықыласпен, шын ниетпен, шариғат талаптарына сай, сауабын нәтижесін тек қана Алла Тағаладан күтіп атқарған қажылығы. Мұндай қажылық Алланың разылығы үшін жасалған болуы керек. Міне осы қасиеттерді қамтыған қажылық күнәлардан арылуға себеп болады.
Алла елшісі (Оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) «Қабыл болған қажылықтың сыйы — тек Жәннат» (Бухари, Муслим) — деген.
Қабыл болған қажылықтың белгілері:
1. Шариғатқа бекіткен заңдылықтарға сай болуы — Ихрам, Арафатта тұру, Тәуап, Сағи және басқа амалдардың дұрыс орындалуы.
2. Ықыласпен орындалуы — Риясыз, тек Алла Тағала үшін жасау. Ықылассыз жасалған қажылықтың сауабы болмайды.
3. Жақсы мінез-құлық — Құлшылық атаулының мақсаты адам бойында жақсы мінез-құлық қалыптастыру болса. Қажылық амалы пендеге жақсы әдеттердің қалыптасуына ықпал етуі керек. Сабырлық, жұмсақтық, жаман сөзден, ұрыстан аулақ болу, айналасына мейірімділік шуағын шашу, кісі ақысын жемеу, үлкенге құрмет кішіге ізет секілді.
4. Қайтып келгеннен кейінгі өзгеріс — дана бабаларымыздан «Қажылық- қажылықтан келгеннен кейін басталады» деген қанатты сөз қалған. Қажылықтан келгеннен кейін адамның өмірі оң бағытқа өзгерсе, — бұл қажылықтың қабыл болғанының белгісі болып саналады.
Қажылық арқылы мұсылман адам күнәларынан арылып, рухани тазарады, өмірінің мәнін тереңірек ұғынады. Бұл – Алланың алдында бәрі тең, бай мен кедей, ұлт пен ұлыс айырмайтын, адам баласын иман мен ықылас арқылы тең ететін ұлы құлшылық. Сондықтан да қажылық – пенденің өз Жаратушысына деген махаббаты мен шынайы мойынсұнуының жарқын көрінісі. Ислам дінінің осы бір тұғырлы парызын атқару – мұсылманның өміріндегі ең мәртебелі сәттердің бірі әрі ақыретке жинаған сауап қазынасы болмақ.
Алла баршамызға сондай қабыл болған қажылық нәсіп етсін!
«Д.Қонаев» мешітінің
имамы Мейіржан Рахматуллаұлы