«ҚАЖЫ» ДЕП КІМДІ АЙТАМЫЗ?
Алматы
Айтекебийский район Аккулинский район Аксу Актогайский район Алга Алматы Алтынсаринский район Амангельдийский район Арал Арқалық Астана Атбасар Атырау Аулиекольский район Аякөз Ақсай Ақтау Ақтөбе Байганинский район Байқоныр Балқаш Баянаульский район Бейнеу Денисовский район Джангельдинский район Екібастұз Енбекшиказахский Жалагашский район Жанакорганский район Жаркент Жаңатас Жаңаөзен Жаңқала Жезқазған Жетісай Житикаринский район Жосалы Жәйрем Жәнібек Зайсан Индер Иргизский район Иртышский район Исатайский район Казыгурт Камыстинский район Капчагай Карабалыкский район Каражал Каргалы Каскелен Келесский район Кентау Кобдинский район Кокпектинский район Кордай Курмангазинский район Курчатов Көкшетау Ленгер Лисаков Майский район Мартукский район Махамбетский район Мақат Мендыкаринский район Миялы Наурзумский район Орал Отрарский район Павлодар Петропавл Риддер Рудный Сайкын Сайрамский район Сарыағаш Сарыкөл ауданы Сарыөзек Семей Солнечный Степногорск Сузак Сузакский район Сырымский район Сәтпаев Тайынша Талгар Талдықорған Тараз Тарановский район Темиртау Теренкольский район Түркістан Узункольский район Узынагаш Уилский район Урджарский район Федеров ауданы Форт-Шевченко Хромтау Целиноградский район Чапаев Чемолган Шалқар Шардара Шаян Шиелийский район Шу Шубаркудык Шымкент Щербактинский район Эмба поселок Жезды посёлок Тюлькубас район Шал акына село Атасу село Теренозек Қазалы Қандыағаш Қарасу ауданы Қаратау Қарағанды Қостанай Қызылорда Құлсары Үшарал Өскемен
Бесін 12:43
Алматы
Айтекебийский район Аккулинский район Аксай Аксу Актау Актобе Актогайский район Алга Алматы Алтынсаринский район Амангельдийский район Арал Аркалык Астана Атбасар Атырау Аулиекольский район Аягоз Байганинский район Байқоныр Балхаш Баянаульский район Бейнеу Денисовский район Джангельдинский район Енбекшиказахский Жайрем Жалагашский район Жанакорганский район Жанаозен Жанатас Жанибек Жаркент Жаңқала Жезказган Жетисай Житикаринский район Жосалы Зайсан Индер Иргизский район Иртышский район Исатайский район Казалы Казыгурт Камыстинский район Кандыагаш Капчагай Карабалыкский район Караганда Каражал Каратау Каргалы Каскелен Келесский район Кентау Кобдинский район Кокпектинский район Кокшетау Кордай Костанай Кульсары Курмангазинский район Курчатов Кызылорда Ленгер Лисаков Майский район Майский район Макат Мартукский район Махамбетский район Мендыкаринский район Миялы Наурзумский район Орал Отрарский район Павлодар Петропавловск поселок Жезды посёлок Тюлькубас район Шал акына Риддер Рудный Сайкын Сайрамский район Сарыагаш Сарыкөл ауданы Сарыозек Сатпаев село Атасу село Теренозек Семей Солнечный Степногорск Сузак Сузакский район Сузакский район Сырымский район Тайынша Талгар Талдыкорган Тараз Тарановский район Темиртау Теренкольский район Туркестан Узункольский район Узынагаш Уилский район Урджарский район Усть-Каменогорск Федеров ауданы Форт-Шевченко Хромтау Целиноградский район Чапаев Чемолган Шалқар Шардара Шаян Шиелийский район Шу Шубаркудык Шымкент Щербактинский район Экибастуз Эмба Қарасу ауданы Үшарал
Алматы
ықшамдау
Таң Күн Бесін Екінті Ақшам Құптан
05:38 06:53 12:43 16:41 18:26 19:41
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
11 Раби-авваль 1444
Миләди
07 қазан 2022

Мақалалар

«ҚАЖЫ» ДЕП КІМДІ АЙТАМЫЗ?

| A | +

Ислам дінінің бес негізінің бірі – қажылық жасау. Бұл құлшылық қаражаты мен денсаулығы көтеретін мұсылманға парыз. Құран Кәрімде: «Алла разылығы үшін Қағбаны зиярат етіп, (қажылық қылу) жолына (қаражаты мен денсаулығы) шамасы келгендерге парыз...[1]», - деген аят бар.

Қажылық дегенде көз алдымызға әдетте әлемнің түкпір-түкпірінен жиналған жүз мыңдаған мұсылмандар және көне үй – Қағба мен зәм-зәм суы елестейді. Ардақты пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «...(қабыл болған) қажылық өзінен алдыңғы күнәларды жоқ етеді...[2]» деп айтқанындай, бұл сапар адам өмірін екі кезеңге бөліп жібереді. Қажылыққа дейінгі сіз бен қажылықтан кейінгі қалпыңыз. Осы өзгеріс – қажылық мұраттарының бірі.

Әр нәрсе сыртқы пішіннен және көпке беймәлім ішкі құрылысынан тұратыны мәлім. Қаражаттың жетуі, ұзақ сапарға денсаулықтың жарамдылығы қажылықтың құпия сырларына қол жеткізуге ықпал ететін сыртқы көрінісі. Ихрамға оранып қажылыққа ниет етіп: «Уа, Алла! Қажылыққа шақыруыңа ләббәй, құп!» деп аттандым», - дейді. Бұл дайындық емес, алғашқы қадам. Дайындық бұдан бірер жыл алдын басталады. Дайындықтың соңы жолға шықпас бұрын ағайын-туыс, көрші-қолаң және дос-жараннан көңілдерін ауыртқан болса кешірім сұрау.

Ұзақ жол қажыларды Мекке шаһарына алып келеді. Қалаға түнде кірсе, таңертеңімен, күндіз кірсе, сол мезетте Қағбаны тауап етуге асығады. Қағба – жер бетінде ең алғаш тұрғызылған мешіт. Оны көру және тауап ету мұсылманның арманы. Құран түскен қалада, Пайғамбар кіндік қаны тамған құт мекенде, сахабалар табан ізі қалған шаһарда ең ізгі дұғаларын тілейді. Әрбір адам жүрегіндегі ең асыл армандарын осынау қасиетті мешітте қол жайып сұрайды. Сахаба Ибн Омар (р.а.): Мен Алла елшісінің (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын)  Қағбаны тауап етіп жүріп: «Сен неткен әдемісің, қандай тамаша едің, сенің қадір-қасиетің ұлық! Алайда, Мұхаммедтің жаны иелігінде болғанмен ант етемін, Алла құзырында мұсылманның қадір-қасиеті, оның мал-мүлкі мен жаны сенен әлдеқайда биік» дегенін естідім[3]», - дейді. Мұсылман баласы үшін Қағбаның қаншалықты қадірлі екені айтпаса да түсінікті. Алайда, мұсылманның қадірі одан әлденеше жоғары. Өйткені, Қағба – адам қолымен тұрғызылған ғимарат. Ал, адам – Алла Тағаланың жаратқан ғажайып туындысы. Сондықтан, адамның көңілін жығу – Қағбаны қиратқаннан да ауыр күнә. Қажылар тауап етіп жүріп осы құндылықтарды өң бойына құяды.

Кезінде Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Бұл қандай қала? Бұл қайсы ай? Бұл қай жер?, - деп сұрайды. Сахабалар Алла елшісі не айтпақ ойы бар екен деп: Бұл – Мекке қаласы. Бұл – қажылық айы. Бұл – Арафа жазығы», - деп айтудан тосылып қалады. Сонда: «Бұл қасиетті Мекке емес пе?» дегенде барлығы: «Иә, солай», - десті.

– Қастерлі қажылық айы емес пе?

– Иә, солай.

– Арафат жазығы емес пе?

– «Иә, солай» деді жұрт. Сонда Алла елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): Осы қасиетті қала сияқты, осы қасиетті айдай, осы құтты мекен Арафадай сендердің бір-біріңе мал-дүниең, ар-намысың және жаның қасиетті (малына, ар-намысына және өміріне қол сұғуға қатаң тиым салынады) деп түйіндеген болатын. Міне, Құран мен пайғамбардың осы өсиетін қажылар бар тұла бойымен сезініп, санасымен түсінеді.

Құран Кәрімде: «Ақиқатында, Сафа мен Мәруә жоталары Алланың адам баласына көрсететін ғажайып белгілерінің бірі. Кімде-кім қажылық немесе ұмра жасайтын болса, осы екі жотаны тауап етуде әбестік жоқ...[4]», - деген аят бар. Сафа мен Мәруа жотасы арасында жүру тарихы Ажар анамыздан бастау алады. Ажар елсіз және сусыз иен далада құндақтағы баласымен неліктен жалғыз қалды? Себебі, күйеуіне сенді. Өмірлік жолдасына арқа сүйеп, көз алдында көріп тұрған қиыншылықта күйеуі оны тектен-тек тастамайтынын білді. Ибраһим пайғамбар (оған Алла разы болсын) әйелі мен ұлына қамқор болатынын білді. Міне, сондықтан күйеуінің айтқанына көнді.

Үлкен жақсылықтар сынаққа қарсы тұра білетіндерге берілетіні анық. Аптап ыстықта құндақтағы нәресте қатты қиналды. Шөлдеп жылады. Ажар ана шырылдаған бөбегіне су іздеп аласұрды. Біресе анау жотаның, біресе мына жотаның басына жүгіріп есі шықты. Осы кезде Алланың әмірімен жерді зәм-зәм жарып шықты. Бұлақ екі жота ортасында жатқан сәби табанының астынан көрінді. Осылайша, ана мен бала елсіз жерде Жаратқанның ерекше қамқорлығының саясында тіршілігін бастады. Зәм-зәм суының төңірегіне ел қоныс тебе тастады. Шөлді кесіп өтетін саудагерлер керуені де осы жерге келетін болды. Әрбір қиыншылық артынан көптеген жақсылықтар бар дегені осы. Қажылар екі жота арасында сағи құлшылығын жасап, соңынан зәм-зәм суын ішкенде Ибраһим пайғамбардың, оның жұбайы Ажар мен перзенті Исмаилдің оқиғасынан ғибрат алады.

Демек, қажылықтағы әрбір құлшылықтың астарынан сабақ болар сыр, дәріс берер даналық көреміз. Нағыз қажы әрбір қажылықтың парызынан бастап сүннетіне дейінгі амалдардың сырын ұғынуға және сабақ алуға талпынады. Әйтпесе, қажылықтың тек сыртқы пішінін қайталап, ішкі сырынан хабарсыз қалған болады.

 

Төлеби ОСПАН,

Алматы қаласының бас имамы

 

[1] Әли Имран сүресі, 97-аят

[2] Муслим

[3] Ибн Мажа

[4] Бақара сүресі, 158-аят

Авторы Төлеби Оспан

Алматы қаласының бас имамы

ДЕРЕККӨЗІ muftyat.kz

ҚМДБ ресми сайты

Предыдущий Следующий
ҚҰНДЫ ҚАҒАЗДАН ЗЕКЕТ БЕРУГЕ БОЛА МА? АЛЛАҒА АДАЛДЫҒЫҢДЫ АЙТТА АЙҚЫНДА

Оқырмандардың пікірі (0)

Қызықты тақырыптар

Қажылық ҚАСИЕТТІ АРАПА КҮНІНДЕГІ ҒИБАДАТ
Алла Тағала, Құран Кәрімде күнтізбе он екі айдан тұратындығын, олардың ішінде төртеуі аса қасиетті екендігін былай баяндайды: «Алланың көктер мен жерді жаратқан күні  жазған үкімі бойынша айлардың саны он екі, олардың төртеуі харам айлар. Міне, ең дұрыс үкім, әрі мінсіз жүйе – осы. Ендеше бұл айлард...
Қажылық ҚАЖЫЛЫҚТА ТЫЙЫМ САЛЫНҒАН НӘРСЕЛЕР
Қажылық – әрбір мұсылман адамның үлкен арманы. Жер бетінің қай түкпірінде болмасын мұсылмандардың жүректері Қасиетті Қағбаға қарай соғып тұрады. Бұл ғибадат сапары – Жаратқанның сүйікті құлдарына деген сыйы. Сондықтан да қажылық парызын өтеуге келген әрбір мұсылман Алла Тағаланың қонағы болып есепте...
Қажылық ҰЛЫ САПАР САБАҚТАРЫ
Қажылық сапарының сабақтары көп. Түйген ойлармен бөліскенді жөн көрдік.
Қажылық ӨМІРІҢДІ ӨЗГЕРТЕТІН ҚҰЛШЫЛЫҚ
Бүгінде әлем мұсылмандары жұқпалы дерттің салдарынан екі жылға созылған үзілістен кейін үлкен қажылық жасауға ниет етуде. Біздің де 4 мың отандасымыз ұлы сапарға баруға қамдануда. Алла қажыларымыздың ізгі ниетін, қажылығын қабыл етіп, елімізге аман-есен оралуын нәсіп еткей!...
Қажылық ҚАЖЫЛЫҚТЫҢ ӨЗ ХИКМЕТІ БАР
Қажылық – Алланың разылығы үшін орындалатын ұлық құлшылық. Шамасы жететін мұсылман үшін – парыз. Бұл жайында Алла Тағала Құранда былай деген: «Алланың үйін зиярат етуге шамасы келетін әрбір адам үшін қажылыққа бару – оның мойнындағы Алланың ақысы» («Әли Имран» сүресі, 97-аят). Аятта айтылғандай, шам...
Қажылық ҚАЖЫЛЫҚ ПЕН УМРАНЫҢ ҮШ АЙЫРМАШЫЛЫҒЫ
Қажылық пен умра құлшылықтың бірдей түрі деуге келмейді. Соған қарамастан, ол екеуі бір жерде жасалады, бірақ негізінде екі құлшылық бір-біріне ұқсамайды.
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
11 Раби-авваль 1444
Миләди
07 қазан 2022
Намаз уақыттары
қазір

Бесін 12:43

Екінтіге дейін 03:51

Задайте вопрос устазам

Ассалаумагалейкум! сурак: гусыл куйынып болган сон дарет алу миндеттиме алде сол гусыл даретпен нама

X
24 қыр. 2022

6 причин считать пятницу особенным днем

Уа алейкум ассалям уа рахматулЛахи уа барокятуху!Попробуйте договориться с преподавателем, заранее в

Администратор Azankz
19 там. 2022

Фетва без знания

Уалейкум ассалам! Фетву имеет право вынести ученный. Таких людей, которые могут сами вынести фетву н

Администратор Azankz
19 там. 2022

Студентам исламского вуза Дар-уль-Улюм Деобанд запретили пользоваться смартфонами

а вы слышали что наши власти сейчас называют студннтов этого уневерситета деобандистами и причисляют

Батур Нурум Худайкулов
5 там. 2022

Әбу Ханифа және мәзһабы

пдфы басқа кітап екен

X
2 там. 2022
Created with Sketch. {{!-- --}} {{!-- --}} {{!-- --}} Created with Sketch. Asset 1mdpi