Мақалалар

Оразаға қатысты жиі қойылатын сұрақтар

| A | +
Құрметті жамағат! Алла қаласа маусым айының 17- мамырында қасиетті Рамазан айына қадам басамыз. Кезекті мақаламызда өткен жылдан алған тәжірибе нәтижесінде «жиі қойылған сұрақтарды» сіздердің назарларыңызға ұсынғалы отырмыз.
 
Сұрақ: Рамазан оразасының үкімі қандай?
Жауап: Рамазан айында ораза ұстау әрбір балиғат жасына толған, ақыл-есі дұрыс мұсылманға парыз болып есептеледі. Алла тағала қасиетті Құранда «Уа, иман келтіргендер! Сендерге бұрынғыларға парыз қылынғандай ораза парыз қылынды. Бәлкім тақуалыққа жетерсіңдер».
 
Сұрақ: Рамазан айындағы оразаға ниет қылудың үкімі қандай және қай кезде ниет қылады?
Жауап: Ораза ғибадат, ал ғибадат дұрыс болу үшін ниет шартты етіледі. Яғни оразаға ниет ету міндет. Оған қатысты Алла тағала қасиетті Құранда: «Олар ғибадатты, нағыз Аллаға шынайы ықыласпен бір беткей түрде орындаулары, намаз оқулары және зекет берулері үшін әмір етілген»,-деген. Рамазан оразасына ниет ету шам намазынан басталып, ораза ұстайтын күннің сәске уақытына дейін рұқсат.
 
Сұрақ: Сәресіге ұйықтап қалған адам не істейді?
Жауап: Сәресіге ұйықтап қалған адам ұйқысынан тұрғанда оразаға ниет қылып оразасын жалғастырады. Негізі мүмкіндігінше сәресіге тұруға әрекет қылу қажет. Себебі сәресінің сауабы мол. Оған қатысты Әбу Сағид Әл-Худриден жеткен хадисте Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Сәресіде береке бар, оны тастамаңдар! Тіпті бір жұтым су болсада ішіңдер. Себебі Алла тағала мен періштелер сәресі ішкен адамға салауат айтады»,-деген. (Хадисті Ибн Хиббан жеткізген)
 
Сұрақ: Ораза ұстаған адам оразасын ұмытып тамақ жеп, не болмаса сусын ішіп қойса, оразасы бұылады ма?
Жауап: Жоқ, бұзылмайды. Себебі ұмытып ішіп-жеу оразаны бұзатын амалдардан емес. Ондай адам оразасын жалғастырады. Әбу Хурайрадан жеткен хадисте Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Кімде-кім ораза ұстай жүре ұмытып, ішіп-жесе оразасын жалғастырсын! Расында Алла тағала оны тамақтандырды да, сусындандырды», -деген. (Муттафақун ғалайһи)
 
Сұрақ: Ораза ұстаған адамның ұмытып тамақ жеп тұрғанын көрген адам не істейді?
Жауап: Егер, ораза ұстаған адамның бойында оразасын жалғастыратын әл-қуаты болса ескерту міндет болады. Ал әл-қуаты болмаса үндемеген абзал.
 
Сұрақ: Қандай ауру түрлері Ораза ұстамауға негіз бола алады?
Жауап: Адам баласы әдетте шыдай алмайтындай деңгейде ауырса, не болмаса ауру адам ораза ұстап, оразасы өлімге алып келетіндей деңгейде болса ауруы ораза ұстамауға негіз болады. Ауруынан айыққан соң әр күнге бір күн қазасын өтейді.
 
Сұрақ: Қант диабеті, онкология сынды айықпайтын аурулармен ауыратын адамдарға Рамазанда ораза ұстау міндетті ма?
Жауап: Бұл адамдар егер өмір бойы мүлдем ораза ұстауға шамалалары жетпесе әр күні үшін фидия өтемін өтейді. Оған қатысты Алла тағала қасиетті Құранда: «Ораза ұстауға шамасы келмейтіндер болса бір міскіннің (бір күн) ішетін тамағын (күнде) беріп тұрсын»,-деген. Фидияның мөлшері пітір садақаның мөлшеріне саяды. Яғни оразаның әр күні үшін бір міскінге мына төмендегі төрт түрлі азықтың кез-келген біреуін немесе соның құнын береді:
 
1. Бидай ұнының міндет болған мөлшері: 1 кг. 459 гр. немесе осы мөлшердегі құны.
 
2. Арпа немесе арпа ұнының уәжіп болған мөлшері: 2 кг. 918 гр. немесе осы мөлшердегі құны.
 
3. Мейіздің уәжіп болған мөлшері: 2 кг. 918 гр. немесе осы мөлшердегі құны.
 
4. Құрманың уәжіп болған мөлшері: 2 кг. 918 гр. немесе осы мөлшердегі құны.
 
Бұған да шамасы жетпейтін кісілер фидия беруге міндеттелмейді. Ал кей күндері ораза ұстауға шамасы жеткен адам сол күндері ораза ұстап, қалған ұстамаған күндерінің қазасын шамасы келген күндері өтейді. Бұларға фидия өтемі рұқсат емес. Ал енді бұл адамдардың кейбірі жаз мезгілінде күннің ыстық болуына байланысты ораза ұстауға шамасы келмесе, қыс мезгілінде жазғы оразаның қазасын өтейді.
 
Сұрақ: Ораза кезінде тамырға немесе денеге ине (укол) егу оразаны бұзады ма?
Жауап: Егер ине егу арқылы адамның бойына жіберілетін дәрі-дәрмектің құрамында дәрумендер болып немесе ол дәрі-дәрмек азық орнына пайдаланып, адам ағзасына қуат беретін болса болмайды. Мұндай дәрі-дәрмекті ауызды ашқаннан кейін пайдалану керек. Ал енді ем үшін салынатын дәрі-дәрмектің құрамында дәрумен болмаса және ол адам ағзасына қуат бермесе, ол асқазанға табиғи жолмен түспегені үшін оразаны бұзбайды. Бірақ, мүмкін болса ауыз ашар уақытына дейін кешіктірген абзал.
 
Сұрақ: Көзге дәрі тамызу оразаны бұзады ма?
Жауап: Көзге дәрі тамызу оразаны бұзбайды. Себебі көз бен ішкі қуыстың (тамақ) арасында байланыс жоқ.
 
Сұрақ: Құлақ пен мұрынға дәрі тамызу оразаны бұзады ма?
Жауап: Құлақ пен мұрынға дәрі тамызу оразаны бұзады. Өйткені екеуінің ішкі қуыспен (тамақпен) байланысы бар. Яғни дәрінің тамаққа өтіп кету қаупі бар.
 
Сұрақ: Асқазанды тексеру үшін медициналық құралды пайдалану (зонд жұту), оразаны бұзады ма?
Жауап: Егер ішке кіретін тарапы құрғақ болса ораза бұзылмайды, ал егер ішке кіретін жағына мазь не болмаса сол секілді заттар жағылса, ораза бұзылады.
 
Сұрақ: Вагиналды ультра дыбысты зерттеу (УЗИ) оразаны бұзады ма?
Жауап: Вагиналды УДЗ құрғақтай қолданса ораза бұзылмайды. Ал егер оған мазь не болмаса сол секілді сұйықтық жақса, ораза бұзылады.
 
Сұрақ: Жыныстық қатынас оразаны бұзады ма?
Жауап: Ия, бұзады. Себебі Имам Муслимның жинағында Әбу Хурайрадан жеткен хадисте ораза кезінде әйелімен жыныстық қатынас құрған кісі Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) осы жайында хабар бергенде, Пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) ол кісіге сол күннің каффаратын өтеуге бұйырған.
 
Сұрақ: Беттен сүю оразаны бұзады ма?
Жауап: Беттен сүю негізі оразаны бұзбайды. Бірақ, беттен шахуаттанып сүюдің салдарынан  жыныстық мүшеден мәни бөлініп кетсе ораза бұзылады.
 
Сұрақ: Жүніп (ғұсылсыз) адамға ораза ұстауға бола ма?
Жауап: Ораза дұрыс болу үшін ғұсыл шарт емес. Сол үшін адам ұйқысынан жүніп болып оянып, таң намазына дейін ғұсыл құйынып үлгере алмаса, оразаға ниет етеді де, алдымен аузын бекітеді. Кейіннен, таң намазын оқу үшін ғұсыл құйынуы керек.
 
Сұрақ: Ораза ұстаған адам күндіз ұйықтап ихтилам болса (ұйықтағанда түс көріп, сұйықтық бөліну) оразасы бұзылады ма?
Жауап: Ұйықтап қалып ихтилам болған адамның оразасы бұзылмайды.
 
Сұрақ: Ораза ұстаған әйелдің хайыз (етеккірі) келсе не істейді?
Жауап: Сол сәтте оразасы бұзылады да, хайызынан тазарған соң оразасын жалғастыра береді. Ораза айы біткен соң, хайыз кезінде қаза болған күндерін өтейді.
 
Сұрақ: Рамазан кезінде әйел кісі хайызынан таң намазына дейін тазарса не істейді?
Жауап: Егер әйел кісі Рамазан айында хайызынан таң намазының уақыты кіргенге дейін тазарса, ораза ұстау міндет болып, оразаға ниет қылып оразасын ұстап, сосын ғұсылын құйынады.
 
Сұрақ: Рамазан кезінде әйел кісі хайызынан таң намазы кіргеннен кейін тазарса не істейді?
Жауап: Рамазан айында әйел кісі хайызынан таң намазы кіргеннен кейін тазарса, ораза ұстамайды, алайда, Рамазанның құрметі үшін әрі айналасындағы ауыз бекіткен адамдарға құрмет ретінде ас ішпегені абзал. Ас ішкеннің өзінде де Бірақ рамазаннан кейін сол күннің қазасын өтейді.
 
Сұрақ: Хайызды кешіктіру үшін әдейі дәрі ішкен әйел оразасының үкімі қандай?
Жауап: Егер әйел кісі хайызын кешіктіру үшін дәрі ішіп хайызы келмей ораза ұстаса оразасы дұрыс болып есептеледі. Алайда, бұл әрекеті ағзасына зиян келтірмейтңндңгңне сенімді болуы керек. Егерде денсаулығына зиян келтіруі мүмкін деген күмән болса, бұлай жасамағаны абзал.
 
Сұрақ: Салқындау үшін өзен көлдерге жүзу немесе моншаға шомылу оразаны бұзады ма?
Жауап: Егер аузы мен мұрнына су кіруден сақтанса бұзылмайды. Бірақ оразаның ләззатын сезіну үшін шомылмаған абзал.
 
Сұрақ: Ораза кезінде мисуак пен тіс пастасын пайдалану оразаны бұза ма?
Жауап: Тіс пастасы мен мисуакты пайдалану оразаны бұзбайды. Тіс пастасын пайдаланғанда тамаққа пастаның кетіп қалуынан сақ болуы керек. Бірақ екеуін де зәуал уақытынан (күннің тас төбеге келуі) кейін пайдалану мәкруһ.
 
Сұрақ: Түкірік пен қақырықты жұту оразаны бұза ма?
Жауап: Түкірік пен қақырық оразаны бұзбайды.
 
Сұрақ: Астың дәмін көру оразаны бұза ма?
Жауап: Егер тамаққа ас кетіп жұтынбаса бұзбайды.
 
Пайдаланылған әдебиеттер:
 
Құран кәрім медине баспасы
Құран кәрім қазақша аудармасы Халифа Алтай
Сахих Бухари Ибн Хазм баспасы
Сахих Муслим Ибн Хазм баспасы
Ибн Хиббанның сунаны Ибн Касир баспасы
Булуғу әл-маром Ибн Касир баспасы
Иғламу әл-анам Бейрут баспасы
Хашияту Ибн Абидин Мағрифа баспасы
Әл-лубаб мактабату илму хадис баспасы
Мароқи әл-фалах Даққоқ баспасы
Ғояту әл-маром мин фиқһи әл-сиям Малики баспасы
Мухтасар ахкаму әл-сиям (әл-фатауа әл-мухтасар) Дару әл-ифта Иордания
Авторы Azan.kz

Ислам ақпараттық-ағарту порталы

ДЕРЕККӨЗІ Azan.kz

Ислам ақпараттық-ағарту порталы 

Тегтер: Рамазан
Предыдущий Следующий
Қадір түніне 7 амал Мешіт әдептері

Тақырып аясындағы мақалалар

Исламский календарь Наставления на последнюю треть Рамадана
Месяц Рамадан – особенное время в жизни мусульманина, а последние его десять дней особенно значимы в этом месяце. Это самые благословенные дни самого лучшего месяца в году. В последнюю треть священного месяца Рамадан умножается многократно награда за добрые дела и увеличиваются случаи для их соверше...
Ислам күнтізбесі Шәууәл айында оразаны қалай тұту керек?
Әбу Аюбтан (оған Алла разы болсын) жеткен хадисте, егер кімде кім Рамазанның оразасын аяқтаған сон Шәууәл айында алты күн ораза тұтса, бір жыл ораза ұстағанмен тең болады делінеді. Бұл Алла Тағаланың бізге берген ұлы Мейірімі. Аз ғана амал жасап, он есе сауап алу – жақсы табыс көзі және керемет келі...
Ислам күнтізбесі Рамазан 2017. Сөз соңында
Кейбір жандарға осы жылғы Рамазан айы кезекті қадам болса, кейбір жандарға Рамазан айы тумады да. Өмір уақытша әрі жылдам ағысты. Ал оның ақырғы мерзімі Аллаға ғана аян. Кеше 23 жаста едік, бүгін 34 ке келсек, Алла қалап өмір берсе, ертең 60-ты арақалаймыз....
Ислам күнтізбесі Ораза Айт мерекесі күні сәресіге тұру керек пе және қанша уақыт ауыз бекіту кажет?
Мұсылмандар арасында Ораза Айт мерекесі алдында әдеттегідей сәресі ішу керек деген ақпарат кең тараған. Бізге осыған байланысты және осы ақпараттың сенімділігі қаншалықты деген секілді көптеген сауалдар түсіп жатады....
Жаңа мұсылмандар Аиша Робертсон: «Алғашқы Рамазандағы жалғыздығым мені Аллаға жақындата түсті»
Бұл менің он төртінші Рамазаным. Исламды қабылдаған кезімде 27 жаста едім. Сол себепті, Исламды қабылдағанға дейінгі 27 жылда тек қана христиандық мерекелерді атап өтетінмін. Рамазан айы келгенше жаңа қабылдаған дінімді әжептәуір үйреніп қалдым. Әрдайым Ислам дінінің бір мүшесі екенімдігі сезінген с...
Ислам күнтізбесі Кесте: Рамазандағы сауапты 30 амал
Рамазан айы – сабырлық айы, құлшылық айы, қатаң тәртіп және кемшіліктерді түзеу айы. Басқаша айтқанда, бұл ай адамның өз нәпсісімен жұмыс жасау айы. Ал егер кімде кім бұл айды осылай қабылдамаған болса, ол адам үшін Рамазан бос өтті деуге болады, яғни ешқандай рухани пайда ала алмайды....

Оқырмандардың пікірі (5)

Р Қ
13 июня 2018

Сәлеметсіз бе! Егер ауызашарда, ауызбекітерде дұға оқылмай қалса ол күндер оразаға есептеледі ме?

Жауап жазу
Модератор сайта
13 июня 2018

Ассалямуағалейкум. Ауыз бекітуде ең бастысы ниетіңіз сол күннің оразасын ұстау болса жеткілікті.

Жауап жазу
Р Қ
14 июня 2018

Рахмет!

G K
14 июня 2018

Ассалямуағалейкум. Доктор - ер адам ауырып турган айел адамнын аркасына массаж жасаса, айел адамнын оразасы бузыла ма?

Жауап жазу
Администратор Azankz
15 июня 2018

Уа алейкум ассалям!

Массаж жасау оразаны бұзбайды. Алайда Шариғат бойынша бөтен əйелдің денесіне қол тигізуге болмайды. Егер ол əйелге ер адамнан басқа дəрігер табылмаса жəне өміріне денсаулығына қауіп төніп тұрса - рұқсат. Басқа кездерде əйел адам əйел дəрігерге, ер адам ер дəрігерге барулары керек.

Қызықты тақырыптар

Ислам күнтізбесі Рабиул-әууәл айы несімен әйгілі
Үстіміздегі жылдың 19-қарашасында мұсылман ай күнтізбесінің үшінші айы Рабиул-әууәл басталды. Рабиул-әууәл айы несімен әйгілі? Көпшілік мақұлдаған пікірге сәйкес, дәл осы айда Раббымыздың соңғы Пайғамбары әрі Елшісі, «Пайғамбарлардың мөрі», «Әлемдерге жіберілген Рақым» Пайғамбарымыз Мұхаммед, оған А...
Ислам күнтізбесі Ашура күнінің оразасы жайлы
Azan.kz редакциясынан аңғартпа: биылғы жылы Ашура күні 30 қыркүйекке (сенбі) келіп тұр. Яғни, оразаны 29 және 30 қыркүйекте немесе 30 қыркүйек пен 1 қазан күндері ұстау керек. Мұхаррам айы түгелдей қасиетті болып саналса да, оның ішіндегі ең қасиетті күн - 10-шы күні. Ол күн Ашура деп аталады. Қасие...
Ислам күнтізбесі 31-ші тамыз – Арапа күнгі ораза
Арапа күні – күндердің ең қадірлісі. Сол күні жасалған ізгі амалдардың сауабы бірнеше еселеніп беріледі. Расында, оның нағыз мөлшерін Алладан басқа ешкім білмейді. Дәл сол сияқты, ол күні жасалған күнәлар да бірнеше еселеніп жазылады....
Ислам күнтізбесі Құрбан айтқа қатысты жиі қойылатын сұрақтар
«Құрбан Айт» деген атпен белгілі қасиетті Ид-әл-Идха мейрамының қарсаңында өткен жылдардағы тәжірибемізге сүйене отырып, жиі қойылатын сұрақтар мен олардың жауаптарын жариялап отырмыз....
Ислам күнтізбесі Зүл-хиджа айының алғашқы он күні
Құрметті мұсылман бауырлар! Алланың қалауымен, 2017 жылдың тамыз айының 22-жұлдызында, ақшам намазының кірісімен қасиетті Зүл-хиджа айы басталады. Бұл ай төрт құрметті айдың бірі болып саналады....
Ислам күнтізбесі Шәууәл айында оразаны қалай тұту керек?
Әбу Аюбтан (оған Алла разы болсын) жеткен хадисте, егер кімде кім Рамазанның оразасын аяқтаған сон Шәууәл айында алты күн ораза тұтса, бір жыл ораза ұстағанмен тең болады делінеді. Бұл Алла Тағаланың бізге берген ұлы Мейірімі. Аз ғана амал жасап, он есе сауап алу – жақсы табыс көзі және керемет келі...
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
9 Раби-сани 1440
Миләди
17 желтоқсан 2018
Намаз уақыттары
қазір

Имсак 08:16

Бесінге дейін 03:23

Мусульманам на заметку

Ассалаумағалайкум! Где можно оставить вопрос на этом сайте?

Касенхан Мейiр
кеше

Уважение к матери

Ассаляму алейка Необходимо выполнение основного условия. Одинаковое отношение ко всем жёнам. Любить

ЕрКанат Ер
14 дек. 2018

Было бы желание!

Я нашла на сайте МИНБАР КЗ.....очень рада...там появилось..если кто не знает, коп рахмет...всеравн

Марьям ханафитка
12 дек. 2018

7 советов для тех, кто думает о разводе

Прошу у Вас прощения, что отнимаю у Вас время, не по праву, мне кажется мой вопрос является глупым.

Abylai Kamzin
3 дек. 2018
Created with Sketch. {{!-- --}} {{!-- --}} {{!-- --}} Created with Sketch. Asset 1mdpi