Алматы
Ақтау Ақтөбе Алматы Алтынсаринский район Амангельдийский район Арал Атбасар Атырау Аулиекольский район Аякөз Байқоңыр Балқаш Бейнеу Денисовский район Джангельдинский район Екібастұз Жаңақала Жаңаөзен Жаңатас Жаркент Жезқазған Жәйрем Жәнібек Жетісай Житикаринский район Қазалы Казыгурт Казыгуртский район Камыстинский район Қандыағаш Қапшағай Карабалыкский район Қарағанды Карасуский район Қаратау Келесский район Көкшетау Қостанай Құлсары Қызылорда Лисаковск Мақат Мактааральский район Мендыкаринский район Миялы Наурзумский район Нур-Султан Орал Ордабасынский район Өскемен Отрарский район Павлодар Петропавл Район Байдибека Район Туркибасы Риддер Рудный Сайрамский район Сайхин Сарыағаш Сарыкольский район Сарыөзек Семей Сәтпаев Степногорск Сузакский район Талдықорған Тараз Тарановский район Түркістан Узункольский район Үшарал Фёдоровский район Хромтау Чапаев Шалқар Шардара Шиели Шымкент
Күн 06:18
Алматы
Актау Актобе Алматы Алтынсаринский район Амангельдийский район Аральск Атбасар Атырау Аулиекольский район Аягоз Байконур Балхаш Бейнеу Денисовский район Джангельдинский район Жайрем Жанаозен Жанатас Жангала Жанибек Жаркент Жезказган Жетисай Житикаринский район Казалы Казыгурт Казыгуртский район Камыстинский район Кандыагаш Капшагай Карабалыкский район Караганда Карасуский район Каратау Келесский район Кокшетау Костанай Кульсары Кызылорда Лисаковск Макат Мактааральский район Мендыкаринский район Миялы Наурзумский район Нур-Султан Ордабасынский район Отрарский район Павлодар Петропавловск Район Байдибека Район Туркибасы Риддер Рудный Сайрамский район Сайхин Сарыагаш Сарыкольский район Сарыозек Сатпаев Семей Степногорск Сузакский район Талдыкорган Тараз Тарановский район Туркестан Узункольский район Уральск Усть-Каменогорск Ушарал Фёдоровский район Хромтау Чапаев Шалкар Шардара Шиели Шымкент Экибастуз
Алматы
ықшамдау
Таң Күн Бесін Екінті Ақшам Құптан
04:59 06:18 12:57 17:34 19:30 20:50
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
14 Шаабан 1441
Миләди
08 сәуір 2020

Жаңалықтар

Қазақстан халқы 18,6 миллионға жетті

Қазақта бала саны мен мал санын айтпайды. Шүкір дейді. Бірақ қанша сақтансақ да, ресми құжат бәрін алақандағыдай жайып салып жатыр. Ресми статистика 2020 жылдың алғашқы күні Қазақстанда 18 млн 632,2 мың адам тұрады деп хабарлады. Бұл жолғы дерек қалада тұратындардың саны өткен жолғы көрсеткішпен салыстырғанда өскені байқалады. 

 

Еліміздің қалаларында тұратын халық саны – 10 млн 893,8 мың. Бұл қазақстандықтардың жалпы санының 58,5 пайызын құрайды. Сөйтіп, қазақстандықтар ХХI ғасырдың үшінші онжылдығын қалалық ұлт болып  қарсы алуға ыңғай танытты.

 

Ары қарай жалғастырсақ: Ауылда 7 миллион 738,4 мың адам тұрады. Өткен жылдың осы мерзімімен салыстырғанда 236,5 мың адамға көбейіппіз. 

 

Халықтың ең көп өсуі Түркістан облысында және Нұр-Сұлтанда байқалады. 

 

Жыл басында Ресей басылымдары «Өткен 2019 жылы Ресейде 1 млн 947 мың сәби дүние есігін ашты. Бұл үш жылдан бері қайталанып келеді. «Бір жылда мұншалықты баланың дүниеге келуі Ресей тарихында болмаған құбылыс» дегенді жарыса жазды. 

 

Демек, көрші ел жыл сайын 1 млн адамға көбейіп отыр. Көрші ел сонда да болса өсе бергісі келеді, көбейе бергісі келеді. 

 

Өзбекстан Республикасы Мемлекеттік Статистика комитеті 2018 жылы Өзбекстан халқы 32,6 миллионға жеткенін айтқан. Соңғы екі жылдың көрсеткіші әлі жаңартылған жоқ. Бірақ ресми емес деректер көрші елде тұратын халық саны 34 миллионнан асқанын айтып қалады. Осылайша олар халық саны бойынша Орталық Азия мемлекеттерінің көшін бастап тұр. 

 

Көрші халықтың ұлттық құрамының көрсеткіштері 1991 жылмен салыстырғанда айтарлықтай өзгеріске ұшыраған. 1990 жылдардың бас кезінде  елдегі өзбектердің үлесі 72,8%-ды құраған болса, соңғы жылдары бұл көрсеткіш 83,8%-ға дейін артыпты. Соңғы деректер бойынша, қала халқының үлесі 50,6%-ға жеткен. Елдегі ірі қалалардың қатарына Ташкент, Самарқанд, Әндіжан, Ферғана жатады. Бүгінде ел астанасы тұрғындарының саны 2,5 миллионға жуықтаған. Жас құрамына келсек, балалар мен жасөспірімдер – 27,1%, ересектер – 60,5%, егде жастағылар – 9,4%-ды құрап отыр. Өзбекстанда да егде жастағылардың үлесі жыл сайын артып келеді екен. Тәуелсіздік тұсында орташа жас – 23,3 жасты құраса, соңғы жылдары 28,5 жасқа дейін көтерілген. 

 

Тәуелсіздік алған тұста Өзбекстан халқының саны 20 миллионның айналасында болса, бүгінге дейін 55,9%-ға артқан. Ал есеп бойынша 2050 жылы 40 миллионнан асады. Халықтың ұдайы өсіміне мемлекеттің экономикалық жағдайы ғана емес, ұлттық құндылықтары, отбасы беріктігі, тұрғындардың әлеуметтік ахуалы да оң әсер ететіндігі белгілі. Осы тұста, өзбектердің салт-дәстүрге беріктігін айрықша айта кету қажет. Қазақ халқы тәуелсіздікті 14 млн адаммен қарсы алды. Содан бергі табиғи өсіміміз 4 миллионнан асты. Сарапшылар мұның өзін үлкен жетістікке балайды. Себебі тәуелсіздік жылдарындағы елден кеткендердің қалыпты жағдайдан тым көп болуы біздің демографиялық өсімімізге кері әсер етуі мүмкін еді. Демек, қатарымыздың 29 жыл ішінде 4,5  адамға көбеюінің өзі – біз үшін үлкен жеңіс. 

 

«Қазақтың демографиялық өсім беретін кезі енді келді. Себебі 1991-1996 жылдар ішінде халық саны күрт азайып кетті. Бұл елден көшіп  кеткендердің қатарының қалыпты жағдайдан көбейіп кетуімен түсіндірілді. Қазіргі өсім 1990 жылдардан бергі уақытта дүние есігін ашқан толқын есебімен толығып жатыр»  дегенді мамандар осыдан екі жыл бұрын айтқан еді. 

 

Ресми дерек бойынша Қазақстанда жыл сайын 500 мың сәби дүние есігін ашады. Ал 2000 жылдардың басында бұл 280-300 мыңға дейін азайып кеткен болатын. 

 

Жылына 1,5-2 млн сәби дүниеге келетін Ресеймен салыстырғанда бұл аз. Бірақ біз тәрізді енді ғана 18 миллионнан енді асқан  ұлт үшін тамаша жетістік. 

 

Мамандар қазақтың табиғаты сәл ғана жылымықта та көбеюге бейім екенін айтады.  Бірақ біз ес білгелі демографиялық өсім беріп келе жатқан өңір – оңтүстік аймақтармен ғана шектеліп келген еді. Енді  бұл қатарға «Нұр-Сұлтан» қаласы қосылды. Ал Алматы керісінше, демографиялық өсім бойынша ортанғы қатарда тұр. Саясаттанушы Әзімбай Ғали қазақтың мүмкіндігі жылына 500 мың емес, 700 мың сәбимен көбеюге жететінін айтады. Бірақ олай емес, әзірге демографиялық карта ала-құла. Мұны 1 қыркүйек күнгі мектептерге барған бала санынан байқаймыз. Нұр-Сұлтан мен Алматы мектептерінде сынып саны 17-18 ге дейін жетсе, еліміздің солтүстік өңірлерінде бала саны жетпегендіктен мектептер оңтайландырудың сәл-ақ алдында тұр. 

 

«Неге?» деген сұраққа мемлекет тарапынан кешенді түрде зерттеу-зерделеу жұмыстарын жүргізу арқылы жауап беру қажет. Қазір бұл сұраққа әр ел әртүрлі жауап береді. Оңтүстік Қазақстан, Қызылорда тәрізді демографиялық дүмпудің көзі болып саналатын кейбір өңірлерге «демографиялық өсім беретін ерекше аймақ» деген ерекше мәртебе беру қажет! Дәл қазір «біз неге көбеймей отырмыз?» деген мәселе билік үшін де, әлеумет үшін де маңызды болуы керек» дейді Әзімбай Ғали. 

 

egemen.kz

Оқырмандардың пікірі (0)

Қызықты тақырыптар

Алматы өңірінде қос қайырымдылық мекемесі ашылды
Алматы өңірінің Қарасай және Іле аудандарында Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының екі қайырымдылық мекемесі ашылды.
Бас мүфти ұстазына құрмет көрсетті (ФОТО)
Кеше ҚМДБ Төрағасы, Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы Алматыға іссапар аясында өзінің ұлағатты ұстазы, Діни басқарманың тұңғыш тізгінін ұстаған Рәтбек қажы Нысанбайұлына арнайы барып сәлем берді....
Бас мүфти төрағалығымен Орталық аппарат жиналысы өтті (ФОТО)
Бүгін Елордада Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлының төрағалығымен Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының Орталық аппарат жиналысы өтті. Жиналысқа ҚМДБ Төрағасының орынбасары Ершат Ағыбайұлы, ҚМДБ Аппарат басшысы Ғылымбек Мәжиев, сонымен қатар бөлім меңгерушілері мен мамандар қатысты....
Бас мүфти төралқа мәжілісін өткізді (ФОТО)
Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы Наурызбай қажы Тағанұлы Елордада Төралқа мәжілісін өткізді. Жиынға ҚМДБ төраға орынбасары Ершат Ағыбайұлы, ҚМДБ Аппарат басшысы Ғылымбек Мәжиев, ҚМДБ бөлім басшылары мен облыс, қала бас имамдары қатысты....
Мәскеу мүфтиі Наурызбай қажы Тағанұлын құттықтады
Мәскеу мүфтиі, Ресей мұсылмандары діни ассамблеясының жетекшісі, Ресей Федерациясы Қоғамдық палатасының мүшесі Альбир Хазрат Крганов Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлына құттықтау хат жолдады....
Мемлекет басшысы Қ.К.Тоқаев Жамбыл олбысындағы оқыс оқиғаға байланысты мәлімдеме жасады
Құрметті қазақстандықтар! Бүгін түнде Жамбыл облысы Қордай ауданында жергілікті тұрғындар арасында жаппай төбелес, жанжал болды. Бұл ахуалды арандатушылар өз мақсатына пайдаланды. Өкінішке қарай, бұл оқиға кезінде адам шығыны болды. Мен қаза болған азаматтардың отбасыларына көңіл айтамын. Зардап шек...
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
14 Шаабан 1441
Миләди
08 сәуір 2020
Намаз уақыттары
қазір

Күн 06:18

Бесінге дейін 04:23

Месяц Шаабан, пост и ночь Бараат

Ассалам алейкум!Ночь аль бараат месяца шабаан 14 на 15 по хиджре, по григорианскому календарю с 7 на

Turat Dzholaliev
8 сағат. бұрын

PhD докторантының диссертациялық жұмысының алдын ала қорғауы (ФОТО)

Аллаһ тағала бас имам Еркінбек қари Керімбекұлынан, барлық наибтарынан, мешітіміздің ұстаздарынан, қ

Кибар Амирхан
23 нау. 2020

Алматы: Бас имам жаңа мешіт құрылысымен танысты (ФОТО)

Мә шә Аллаһ! Аллаһ тағала уақытылы ашылуын нәсіп етсін! Ол мешітке де жамағатымыз тек жұма күні ғана

Кибар Амирхан
23 нау. 2020

Бас имам алматылықтарды наурыз мерекесімен құттықтады

Ассәләму ғаләйкум уа рохматуЛЛАҺИ уа бәрокәтуһу! Аллаһ Сізден разы болсын, Еркінбек Керімбекұлы!Жама

Кибар Амирхан
21 нау. 2020
Created with Sketch. {{!-- --}} {{!-- --}} {{!-- --}} Created with Sketch. Asset 1mdpi