ПАЙҒАМБАР САЛҒАН САРА ЖОЛ
Текелі қаласы
Алматы Астана Шымкент Ақсай Ақсу Ақтау Ақтөбе Актогайский район Алтынсарин ауданы Алға Амангельдинский район Арал Арқалық Арысь Атасу ауылы Атбасар Атырау Аягөз Аққулы ауданы Байқоңыр Байғанин ауданы Балқаш Баянауыл ауданы Бейнеу Бәйдібек ауданы Денис ауданы Ембі Ертіс ауданы Есик Еңбекшіқазақ Жітіқара ауданы Жалағаш кенті Жаңаөзен Жаңатас Жангелді ауданы Жаркент Жаңақорған кенті Жаңқала Жезді кенті Жезқазған Жетісай Жосалы Жосалы кенті Жәйрем Жәнібек Зайсан Индер Исатай ауданы Қарағанды Қаратау Қаскелең Келес ауданы Кентау Көкшетау Қонаев Қостанай Қосшы Құлсары Курчатов Қызылорда Көкпекті ауданы Ленгер Лисаков Май ауданы Майқайын кенті Маханбет ауданы Мақат Меңдіқара ауданы Миялы Мойынқұм ауылы Мырзакент кенті Мәртөк ауданы Науырзым ауданы Ойыл ауданы Ордабасы ауданы Отырар ауданы Павлодар Петропавл Риддер Рудный с.Мангистау Сайрам ауданы Сайқын Сарыағаш Сарыкөл ауданы Сарыөзек Сәтпаев Сауран ауданы Семей Созақ ауданы Солнечный Степногорск Сырым ауданы Тайынша Талғар Талдықорған Тараз Таран ауданы Текелі қаласы Темиртау Тереңкөл ауданы Тереңөзек кенті Теңіз кен орны Түркістан Түлкібас кенті Узынагаш Орал Өскемен Федеров ауданы Форт-Шевченко Хромтау Целиноград ауданы Чапаев Шамалған ауылы Шу Шал ақын ауданы Шалқар Шарбақты ауданы Шардара Шетпе Шиелі кенті Шұбарқұдық Ырғыз ауданы Екібастұз Қазығұрт Қамысты ауданы Қандыағаш Қарабалық ауданы Қаражал Қарасу ауданы Қаратау Қарғалы Қобда ауданы Қордай Құрманғазы ауданы Құрық Үржар ауданы Үшарал Ұзынкөл ауданы Әйтеке би ауданы Әйтеке би кенті Әулиекөл ауданы
Аср 14:31
Текели
Алматы Астана Шымкент Ақсай Ақсу Ақтау Ақтөбе Актогайский район Алтынсарин ауданы Алға Амангельдинский район Арал Арқалық Арысь Атасу ауылы Атбасар Атырау Аягөз Аққулы ауданы Байқоңыр Байғанин ауданы Балқаш Баянауыл ауданы Бейнеу Бәйдібек ауданы Денис ауданы Ембі Ертіс ауданы Есик Еңбекшіқазақ Жітіқара ауданы Жалағаш кенті Жаңаөзен Жаңатас Жангелді ауданы Жаркент Жаңақорған кенті Жаңқала Жезді кенті Жезқазған Жетісай Жосалы Жосалы кенті Жәйрем Жәнібек Зайсан Индер Исатай ауданы Қарағанды Қаратау Қаскелең Келес ауданы Кентау Көкшетау Қонаев Қостанай Қосшы Құлсары Курчатов Қызылорда Көкпекті ауданы Ленгер Лисаков Май ауданы Майқайын кенті Маханбет ауданы Мақат Меңдіқара ауданы Миялы Мойынқұм ауылы Мырзакент кенті Мәртөк ауданы Науырзым ауданы Ойыл ауданы Ордабасы ауданы Отырар ауданы Павлодар Петропавл Риддер Рудный с.Мангистау Сайрам ауданы Сайқын Сарыағаш Сарыкөл ауданы Сарыөзек Сәтпаев Сауран ауданы Семей Созақ ауданы Солнечный Степногорск Сырым ауданы Тайынша Талғар Талдықорған Тараз Таран ауданы Текелі қаласы Темиртау Тереңкөл ауданы Тереңөзек кенті Теңіз кен орны Түркістан Түлкібас кенті Узынагаш Орал Өскемен Федеров ауданы Форт-Шевченко Хромтау Целиноград ауданы Чапаев Шамалған ауылы Шу Шал ақын ауданы Шалқар Шарбақты ауданы Шардара Шетпе Шиелі кенті Шұбарқұдық Ырғыз ауданы Екібастұз Қазығұрт Қамысты ауданы Қандыағаш Қарабалық ауданы Қаражал Қарасу ауданы Қаратау Қарғалы Қобда ауданы Қордай Құрманғазы ауданы Құрық Үржар ауданы Үшарал Ұзынкөл ауданы Әйтеке би ауданы Әйтеке би кенті Әулиекөл ауданы
Текели
ықшамдау
Таң Күн Бесін Аср Ақшам Құптан
05:24 06:47 11:34 14:31 16:14 17:37
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
11 Джумада-сани 1448
Миләди
21 қараша 2026

Мақалалар

ПАЙҒАМБАР САЛҒАН САРА ЖОЛ

– | A | +

Адамзат тарихында талай тұлға өмір сүрді. Бірі билігімен, бірі байлығымен, енді бірі ақыл-парасатымен танылды. Алайда адамзаттың рухани дүниесіне терең із қалдырып, тұтас бір үмбеттің ғана емес, күллі адам баласының өмір сүру бағытын өзгерткен тұлға біреу. Ол – Алланың соңғы елшісі Мұхаммед Мұстафа (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын).


Оның өмір жолы – жай ғана тарихи шежіре емес. Ол – адамгершіліктің өлшемі, әділдіктің үлгісі, мейірімділіктің мектебі және адам баласына берілген өмірлік бағдар.

Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) бізге тек құлшылықтың орындалу тәртібін ғана үйретіп кеткен жоқ. Ол қалай өмір сүруді, қалай сөйлеуді, қалай кешіруді, қалай жақсы көруді, тіпті келіспеген адаммен қалай қарым-қатынас жасауды да ісімен көрсетті. Сондықтан оның салған сара жолы – белгілі бір дәуірдің шеңберіне сыйып қалатын қағидалар жиынтығы емес, уақыт өткен сайын құндылығы арта түсетін өмір мектебі.

Сара жолдың бастауы – көркем мінез.
Бүгінгі қоғамда білімді адам көп, бірақ білімін көркем мінезімен ұштастыра білген адам аз. Ақпарат көбейгенімен, парасаттың артуы әрдайым соған сай келе бермейді. Адамдар бір-бірімен сөйлескенімен, бірін-бірі түсінуге келгенде дәрменсіздік танытып жатады. Алла Тағала Құран Кәрімде: «Расында, сен ұлы мінезге иесің», – деп Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) көркем мінезін ерекше дәріптейді. (Қалам сүресі, 4-аят). Бұл аят бізге бір маңызды ақиқатты аңғартады: пайғамбарлық өнегенің өзегінде көркем мінез жатыр. Ол (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) өзіне дөрекілік көрсеткен адамға дөрекілікпен жауап бермеді. Қателескен жанды қорлауға асықпады. Адамдардың кемшілігін бетіне басудан гөрі, олардың түзелуіне мүмкіндік берді. Демек, Пайғамбар жолымен жүру – мешітте ғана ізгі болу емес, үйде де, жұмыста да, көшеде де, адамдармен қарым-қатынаста да ізгілік таныту.
Мейірім – мұсылмандықтың көрінісі
Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) адамдарға ғана емес, жан-жануарларға да мейіріммен қарауды үйретті. Оның өмірінде әлсізге қамқорлық жасау, жетімнің көңілін аулау, мұқтажға қол ұшын созу ерекше орын алды. Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Мейірімділік танытпағанға мейірімділік көрсетілмейді», – деген. (Бұхари, Муслим). Осы хадиске терең үңілсек, мейірімділік мұсылманның қосымша қасиеті емес, оның болмысынан орын алуы тиіс негізгі сипаттарының бірі екенін түсінеміз. Бүгінде біреуге көмектесу үшін міндетті түрде бай болу шарт емес. Кейде адамның көңілін көтеретін бір ауыз жылы сөз, мұқтаждың жағдайын сұрау немесе біреудің ауыртпалығын жеңілдету – үлкен сауапқа себеп болатын амал. Пайғамбар салған сара жол бізге ізгілікті үлкен істерден ғана емес, күнделікті қарапайым әрекеттерден де іздеуді үйретеді.
Сүннет – тек сыртқы көрініс емес, өмірлік ұстаным
Кейде сүннет ұғымын тек сыртқы амалдармен байланыстырып жатамыз. Әрине, Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) сыртқы келбеті, киім киісі, жүріс-тұрысы мен күнделікті әдеттері де мұсылман үшін маңызды өнеге. Алайда сүннеттің мәні мұнымен шектелмейді. Сүннет – әділ болу, аманатқа қиянат жасамау, уәдеде тұру, саудада алдамау, көршімен тату болу, ата-анаға құрмет көрсету, отбасыңа жанашырлық таныту.
Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Сендердің ең жақсыларың – отбасына жақсы болғандарың», – деген. (Тирмизи). Бұл хадис мұсылмандықтың өлшемін сыртқы беделмен емес, адамның жақындарына жасаған қарым-қатынасымен де бағалау керектігін көрсетеді. Өйткені адам көпшіліктің алдында сыпайы көрініп, өз үйінде дөрекі болуы мүмкін. Ал Пайғамбар жолы – адамның жалғыз қалғанда да, елдің ортасында да бірдей ізгі болуы. Замана өзгерсе де, сүннеттің құндылығы өзгермейді. Біз технология дамыған, ақпарат жылдам тарайтын, адамдардың өмір салты өзгерген заманда өмір сүріп жатырмыз. Бір сәтте әлемнің арғы шетіндегі жаңалықты біле аламыз. Бірақ осындай мүмкіндіктердің арасында адам кейде ең маңызды нәрсені – өзінің рухани бағытын жоғалтып алуы мүмкін.

Әлеуметтік желіде біреудің кемшілігін әшкерелеу оңай. Ашуға ерік беру оңай. Өзгені айыптау оңай. Ал кешіру, сабыр сақтау, жақсы сөз айту және өз нәпсіңді тәрбиелеу – үлкен рухани жауапкершілікті талап етеді. Міне, дәл осындай кезеңде Пайғамбар өнегесі бұрынғыдан да маңызды. Себебі оның тағылымы заманның техникалық мүмкіндіктеріне емес, адамзаттың өзгермейтін рухани қажеттіліктеріне негізделген.
Құран Кәрімде: «Расында, сендер үшін Алланың Елшісінде көркем өнеге бар», – делінген. (Ахзаб сүресі, 21-аят). Бұл – Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) жолы белгілі бір уақытпен шектелмейтінінің айқын дәлелі.
Пайғамбар жолына оралу – өткенге қайту емес, кемелдікке ұмтылу
Кейде біз қоғамның түзелуін үлкен өзгерістерден күтеміз. Біреу биліктен, біреу заманауи білімнен, енді біреу экономикалық жағдайдан үміт етеді. Әрине, бұлардың әрқайсысының өзіндік орны бар. Бірақ қоғамның шынайы өзгерісі ең алдымен адамның өзінен басталады. Егер әрбір мұсылман аманатқа адал болса, қоғамда сенім артады. Егер әрбір отбасыда мейірім болса, ұрпақ тәрбиесі түзеледі. Егер әрбір адам өзгенің ақысын жемесе, әділдік нығаяды. Егер әрбір жан тілін ғайбаттан, жүрегін көреалмаушылықтан сақтаса, адамдар арасындағы татулық бекиді. Мұның барлығы – Пайғамбарымыз (оған алланың салауаты мен сәлемі болсын) үйреткен өмір салтының жемісі. Оның сара жолына еру – тек өткенді еске алу немесе мерекелік жиындарда мадақ айту ғана емес. Ең бастысы – сол өнегені күнделікті өмірімізге енгізу.

  • Пайғамбарымыз Мұхаммед (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) бұл дүниеден өткеніне қаншама ғасыр өтсе де, оның қалдырған өнегесі адамзат үшін өзектілігін жоғалтқан жоқ. Өйткені уақыт өзгереді, қоғам өзгереді, адамдардың тұрмыс-тіршілігі өзгереді. Бірақ әділдікке, мейірімге, адалдыққа және рухани кемелдікке деген қажеттілік ешқашан жойылмайды.

Пайғамбар салған сара жол – адамды Аллаға жақындатып қана қоймай, адамдарға пайдалы тұлға болуға тәрбиелейтін жол. Бәлкім, бүгінгі мұсылман қоғамына жетіспей тұрған нәрсе – сүннет туралы көбірек айту емес, оны өмірде көбірек көрсету шығар.Өйткені Пайғамбарымызды (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) шынайы сүю – оның есімін жиі атаумен ғана өлшенбейді. Оның аманатына адал болып, мінезіне ұқсауға талпынумен, өсиеттерін орындаумен өлшенеді. Ендеше, Пайғамбар салған сара жол – артта қалған тарих емес. Ол – бүгінгі күнімізге бағыт беретін, ертеңімізге жарық түсіретін мәңгілік мұра.

 

Мүзәмміл мешітінің
бас имамы
Аманов Жұманәлі 

 

 

ДЕРЕККӨЗІ Azan.kz

Ислам ақпараттық-ағарту порталы 

Тегтер: мақала2026 жыл
Предыдущий Следующий
Шарапаты мол шағбан айы АҒАЙЫН-ТУЫСПЕН ТАТУ БОЛ

Тақырып аясындағы мақалалар

Пайым-парасат АҒАЙЫН-ТУЫСПЕН ТАТУ БОЛ
Адам өміріндегі ең қымбат құндылықтардың бірі — ағайын-туыстың амандығы мен татулығы. Қуанышымызды бөлісіп, қиындықта қолдау көрсететін жақындарымыздың болуы көңілге сенім, жүрекке жылу береді. Қазақ халқы туыстық байланысты жоғары бағалап, ұрпағына үлкенді құрметтеуді, кішіге қамқор болуды, бауырын...
Ислам тарихы ИСЛАМДАҒЫ ДОСТЫҚ
Достық – жай ғана уақыт өткізу немесе ортақ қызығушылықтардың төңірегінде қалыптасатын қарым-қатынас емес, ол өзара сенімге, адалдыққа, құрметке, жанашырлыққа және жауапкершілікке негізделген ерекше рухани құндылық....
Исламдағы отбасы ОТБАСЫ – ТӘРБИЕ БАСТАУЫ
Отбасы – адам өміріндегі ең алғашқы тәрбие мектебі. Адамның мінезі, дүниеге көзқарасы, үлкенге құрметі мен кішіге ізеті ең алдымен отбасында қалыптасады. Бала өмірге келген сәттен бастап айналасындағы адамдардың іс-әрекетін бақылап, солардан үлгі алады. Сондықтан отбасы тек бір шаңырақ астында өмір ...

Оқырмандардың пікірі (0)

Қызықты тақырыптар

Пайғамбар өмірбаяны ПАЙҒАМБАР ӨНЕГЕСІ
Құранда Алла Тағала: «Расында, сендер үшін Алла Елшісінде көркем өнеге бар» («Ахзаб» сүресі, 21-аят) деп баяндайды.
Пайғамбар өмірбаяны ПАЙҒАМБАР ӨМІРІН ОҚЫП БІЛУ ҚАНШАЛЫҚТЫ МАҢЫЗДЫ?
Хәкім Абай: «Махаббатпен жаратқан адамзатты, сен де сүй ол Алланы жаннан тәтті» демекші, он сегіз мың ғаламға зер салып қараған жан Жаратушының адамзатқа деген махаббатына куә болады. Әрине, әрбір саналы пенде әлемді мінсіз жаратқан Раббысын жақсы көргісі келеді. Алайда, жақсы көру деген не?...
Пайғамбар өмірбаяны МҰХАММЕД ПАЙҒАМБАРЫМЫЗДЫҢ (ﷺ) ӨМІРБАЯНЫ
Екі дүниенің мырзасы Мұхаммед Мұстафаға салауат! Адамдар мен жындардың Пайғамбары Мұхаммед Мұстафаға салауат! Қасиетті екі мекеннің имамы Мұхаммед Мұстафаға салауат! Хасан мен Хусейннің атасы Мұхаммед Мұстафаға салауат!...
Пайғамбар өмірбаяны ПАЙҒАМБАРЫМЫЗ МҰХАММЕДТІҢ (ﷺ) ХАДИСІНЕН ТАҒЫЛЫМ
Адам баласына білімнің берілуі – үлкен жауапкершілік. Себебі білім тек білу үшін емес, өмірде қолдану үшін беріледі. Адам қандай да бір ақиқатты танығаннан кейін оны өз өміріне енгізуге, мінез-құлқына, қарым-қатынасына, іс-әрекетіне әсер етуге тиіс. Осы тұрғыдан алғанда, хадистегі жаңбыр бейнесі – А...
Пайғамбар өмірбаяны ПАЙҒАМБАР ﷺ ӨНЕГЕСІ - ИХСАН
Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) өмір жолын баяндайтын еңбектерде күндіз-түні, қиыншылықта әрі молшылықта, соғыста әрі бейбіт күндерде, яғни әрдайым ихсанмен жүргендігінде еш күмән жоқ....
Пайғамбар өмірбаяны МҰХАММЕД (ﷺ) АРДАҚТЫ ТҰЛҒА
Алла Тағала Пайғамбарымыз Мұхаммедті (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) барша адам баласына Хақ Пайғамбары әрі соңғы Елшісі етіп жіберді. Пайғамбарымыздың пайғамбар болып жіберілуіндегі мақсатын Құран Кәрімнің көптеген аяттарында анық көрсеткен....
ықшамдау
Күнтізбе
Хижри
11 Джумада-сани 1448
Миләди
21 қараша 2026
Намаз уақыттары
қазір

Аср 14:31

Ақшамға дейін 00:29

Является ли игра на домбре харамом?

Я полностью разделяю ваше прагматичное стремление легализовать домбру в контексте современной казахс

Крафтер Кудабай
2 шіл. 2026

27 мая в 6:00 в 56 мечетях Алматы состоится праздничный айт-намаз

Уалейкум ассалам! В этом году такого не было.

Администратор Azankz
27 мам. 2026

Урок 6: Обстоятельства, нарушающие омовение

Синяя кнопка в правом нижнем углу "Вопрос устазу".

Администратор Azankz
16 сәу. 2026

Время таравих намаза

Ассалаумағалейкум уа рахматуллахи уа баракатух, жамағатКак вы знаете, садака джария - милостыня с на

X
22 ақп. 2026

Первый таравих намаз - 18 февраля

Уалейкум ассалам. Да, в Казахстане вопросами наблюдения за луной в контексте определения начала лунн

Администратор Azankz
19 ақп. 2026
Created with Sketch. {{!-- --}} {{!-- --}} {{!-- --}} Created with Sketch. Asset 1mdpi