АДАЛ ҚОҒАМНЫҢ БАСТЫ ҚАҒИДАСЫ
Барлық мақтау әлемдердің Раббысы болған Алла Тағалаға тән. Ардақты Пайғамбарымыз Мұхаммедке (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын), оның отбасы мен сахабаларына Алланың игілігі мен сәлемі болсын!
Адам баласының бұл дүниедегі ең асыл қасиеттерінің бірі – адалдық. Адалдық – мұсылманның көркем мінезінің негізі, қоғамның беріктігінің кепілі. Егер қоғамда адалдық үстемдік құрса, адамдар арасында сенім артып, әділдік орнайды. Ал адалдық жоғалған жерде қиянат, алаяқтық, өтірік пен әділетсіздік белең алады.
Ислам діні адам өмірінің барлық саласында адал болуға шақырады. Адалдық тек сөзде ғана емес, ниетте, амалда, саудада, қызметте, отбасында және қоғамдық қатынастарда көрініс табуы тиіс.
Алла Тағала Құран Кәрімде: «Уа, иман келтіргендер! Алладан қорқыңдар әрі шыншылдармен бірге болыңдар» («Тәубе» сүресі, 119-аят), – дейді.
Бұл аят әрбір мұсылманды шындық пен адалдықты өмірлік ұстаным етуге үндейді. Өйткені шындық – иманның белгісі, ал өтірік – екі жүзділіктің сипаты.
Пайғамбарымыз Мұхаммед (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) өзінің пайғамбарлығынан бұрын-ақ халық арасында «Әл-Әмин» – «Сенімді адам» деген атпен танылған. Бұл оның адалдық пен аманатқа беріктігінің айқын дәлелі еді. Сондықтан мұсылман адам да айналасына сенімді болуы керек.
Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) былай деген: «Шындық жақсылыққа жетелейді, ал жақсылық жәннатқа жетелейді. Адам шындықты айтып жүріп, Алланың алдында шыншылдардың қатарынан жазылады. Ал өтірік жамандыққа жетелейді, жамандық тозаққа жетелейді» (Бухари, Муслим).
Қазіргі таңда қоғамымызда алаяқтық, жемқорлық, аманатқа қиянат жасау сияқты келеңсіз құбылыстар кездеседі. Мұның бәрі адалдық қағидасына қайшы келеді. Ислам мұндай әрекеттерді қатаң түрде айыптайды.
Алла Тағала: «Бір-бірлеріңнің мал-мүліктеріңді арам жолмен жемеңдер» («Бақара» сүресі, 188-аят), – деп бұйырады. Мұсылман адам ризық-несібесін тек адал жолмен табуға ұмтылуы керек. Себебі адал еңбекпен келген табыста береке болады. Ал харам жолмен келген дүние адамның жүрегін қарайтып, дұғасының қабыл болуына кедергі келтіреді. Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Адал кәсіппен табылған ризықтан артық ас жоқ» (Бухари), – деген.
Адал қоғам құру алдымен отбасынан басталады. Баланың бойына адалдық қасиетін сіңіру – ата-ананың міндеті. Егер ата-ана баласына өтірік айтпай, аманатқа қиянат жасамай, әділ болуды үйретсе, ол бала ертең қоғамның адал азаматы болып өседі. Сондай-ақ ұстаздар, имамдар және зиялы қауым өкілдері жастарды адалдыққа тәрбиелеуде маңызды рөл атқарады. Жастарға адал еңбек етудің, білімді адал жолмен алудың және адамдардың ақысын жемеудің маңызын түсіндіру қажет.
Исламда әділдік пен адалдық егіз ұғым саналады. Алла Тағала Құранда: «Расында, Алла әділдікті, игілікті және туыстық қарым-қатынасты сақтауды бұйырады» («Нахыл» сүресі, 90-аят), – дейді. Әділдік бар жерде татулық болады. Адалдық бар жерде сенім болады. Сенім бар жерде қоғам дамып, береке орнайды. Сондықтан әрбір мұсылман өз ісінде, сөзінде және ниетінде адал болуға тырысуы тиіс.
Қорытындылай келе, адалдық – Исламның негізгі құндылықтарының бірі әрі қоғамның берік іргетасы. Құран аяттары мен Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) хадистері бізді әрдайым шыншылдыққа, әділдікке және адалдыққа үндейді. Адалдықты өміріміздің басты қағидасына айналдырсақ, қоғамымызда береке артып, ұрпағымыз өнегелі болып өседі.
Алла Тағала баршамызды адалдық пен шынайылық жолынан айырмасын! Әмин!
Бақыткелді мешітінің бас имамы:
Қаңлыбаев Бауыржан
 Предыдущий |
Следующий |
| ДОМБЫРА ШЕРТУ ХАРАМ БА? | ИХСАН – РУХАНИ ТӘРБИЕ НЕГІЗІ |
Статьи по теме
Интересные материалы
Время намаза 
